dot Home - start
dot Historie
dot Emmen centrum
dot Wijken buurten straten
dot Buitendorpen
dot Cultuur

dot Gemeente archief
dot Verenigingen
dot Wie helpt?

dot English Deutsch Français Español dot
De historie van Emmen in woord en beeld

Geïnteresseerd in historie?
Wordt ook lid van de
Historische Vereniging
Zuidoost Drenthe.
Aanmelden >>

Nieuws over HE
Lees meer >>

Vernieuwde uitgave van
"De Opgejaagden"
Bestel nu >>

Logo Historisch Emmen

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

blauwe lijn
dot Laatst gewijzigd dot Gastenboek dot Enquête dot Over deze site dot Sitemap dot E-mail dot


Weerdinge: een verdrag uit 1471 Omhoog


Een verdrag uit 1471: Omhoog


GA: toegang 1373, inv.nr.0025, regest 22.
Het is een vidimus van 6 maart 1472 (nr. 24).

Vidimus: archiefterm voor een akte, waarbij degene die haar uitvaardigt, verklaart een zekere akte te hebben gezien en in zijn verklaring de tekst van die akte opneemt. Een vidimus kan dus beschouwd worden als een niet-geautoriseerd afschrift.

In 1471 sloten de buren van Weerdinge een verdrag met het klooster in Ter Apel. Dit verdrag was een bevestiging van een oudere overeenkomst waarin de buren van Weerdinge toestemming verleenden aan het klooster in Ter Apel om een stuk bij het klooster en aan het riviertje de Aa gelegen veengrond, dat eigendom was van de marke Weerdinge, te mogen gebruiken.

Het klooster zag echter kans om munt te slaan uit de veengrond, want behalve het klooster maakten ook de buren van Roswinkel gebruik van dit veen. De leem werd opgegraven en de aanwezige vlinten werden gerooid. Roswinkel betaalde daar een vergoeding voor. Het klooster betaalde uiteraard aan de buren van Weerdinge voor dit recht.

In de 16e eeuw ontstonden er volgens de schrijvers van "Weerdinge" (p.10) regelmatig conflicten over. De grenzen tussen de marken van Weerdinge en Roswinkel lagen kennelijk niet duidelijk vast en was het onduidelijk welk stuk grond aan wie toebehoorde.

Het document begint met: Copia Contractus inter burones de Werdinghe et Conventum, waarna er vijftien regels Latijnse tekst volgen waarin een aantal namen van personen voorkomen:

  • Hinricus de Monte (Henrick van den Berghe) prior van het Klooster Ter Apel
  • Wolter Stellingh, drost in Coevorden
  • Johannes de Raden genaamd Hiddingh
  • Egbertus Finsingh (onzeker), curaat in Roswinkel
  • Rodolphus Husingh, schulte in Emmen

Transcriptie van het, in het Latijn geschreven document, van 14 juni 1471:

Kundich und openbaer zy allen luden de dessen breeff lesen, zeen, ofte horen lesen dat wy Broeder Henrick van den Berge prior Broder Gherd procurator broder Ludolphus und voert ghemene Conventuale des cloesters orden deshilligen cruces ten Nyen lichte Apel int ghemeen geheiten up de ene und wy

  • Willem Heyminck
  • Johan Batting
  • de Olde Willem Wekinck
  • Lambert Heymingen
  • Arnt Houward
  • Albert Aelkingen
  • Willem Hykinck
  • Willem Altingen
  • Willem Battinck
  • Willem Dutscher

als ghemene buren to Werdinghen in Drenthe in den kerspel van Empne mit consente und to doen des Eerbaeren und vromen Wolter Stellings Amptman toe Covorden und slandes van Drenthe van wegen dessen edelen unssen gnadigen heren van Utrecht up de anderen zijde Sementliken an beiden syden bekennen unde betughen in dessen openen besegelden breve dat wy to samende lieflicken in fruntscappen verdragen sint und gescheiden van allen saken und onwillen wy to samende onder malkanderen went op data desses breves gehad hebben Sonderlinge van en deel der marken van Werdinghe vorscr. als die proevest van Schiltwolde de in voertyden en verwaerrer des cloesters to Apell vorscr. plach to wesen dat van den buren van Werdingen gekoft und betaelt heeft in maneren na bescreven.

Int eerste dat prior und Convent to Apell vorscr. und ere naekomelinghe sullen hebben unde bruken to ewigen tyden tot eren willen als eer eygen guet also dane guet grond broeck und land van der marken van Werdinghen als gelegen is by den Cloester vorscr. up den Ryviere de Ae geheiten vanden leemkulen de gelegen sint tusschen den Gloester voerscr. und Roeswinkell by der Ae vorscr. lienrecht uut int westen went int middel des waters de Musla geheiten lanck und breet by der Muslen als by der Ae to hebben.

Dit land gront broeck und velt als dat gelegen is van den leemkulen nae der Muslen so vorscr. is voirt nae Westerwolde so lanck und breet als tusschen der Ae und Muslen so vorscr. is nae Westerwolde de marck van Werdingen geet sullen hebben bruken und besitten Prior und Convent van Apell vorscr. und ere naekoemelinghe to ewigen tyden nae eren willen in lande in sande in holte in vene in heyde und weyde und in allen manieren so men en eyghen vry doerslachtich guet to hebben und to bruken und to besitten plecht daer mede to doen unde to laten nae oeren orber und willen wesem genoeget buten der buren van Werdingen ofte yummants van erer weghen upspreken besperinge ofte ovelen moet.

Des sal prior unde convent vorscr. voirt an van data desses breves to ewigen tyden geven und wal betalen den buren van Werdingen vorscr. und eren naecoemelinghen alle iaer op avent der hilliger apostelen Philippi ende lacobi meyavent geheiten to Werdingen in der Buerschapp in eens Buermans huus Teen olde Vlemsche ofte ander payment dat in der tijt der betalinghe dair guet voer is ofte enen arnemsche gulden vyfteen krumstart in der tyt der betalinghe to Groningen genckaftich voer den gulden nae wille und koer priors und convents to betalen und off dair gebreck in velle oec van wat saken dat queme als dat de betalinge up tyden steden und maneren so vorscr. is nicht en schege

So mogen de buren vorscr. also vaken als dat ghescheet de renthen vorscr. des anderen dages daer nae dubbelt manen sonder des cloesters vorscr. weder seggen eder ovelen moet

Voirt bekennen wy parthen vorscr. zSmentlicken an beyden zy'den dat mit dusser dedingen und dussen tegenwordigen breve doet sullen wesen onmachtich und van ghener macht ofte weerden alle breve vorworden de dingen seriften offte bewys besegelt ofte onbesegelt de wy parthen up malkanderen ofte mit malkanderen van kope pachtinge ofte bepalinge van warschap des grondes und landes vorscr. toe den Haerhuse toe doen und van alien saken de van alien dussen voerbenoempden gueden voer data desses breves gehad hebben Also dat unsser parthen geen mit olde ofte nyen breven ofte anders in yeniger leye wys in yenigen rechten up den anderen en sal spreken vorder off anders dan desse tegenwordige breef begrepen hevet ten were de gnadige here van Utrecht van sinen dele wes wederropen de van dussen unse verdrage worde, als dan solden olde seriften unde breve van waringe und anderen saken na andele des heren van Utrecht vorscr. volmachtich bliven Al arghe list und nye vonde uutgesproken

Vanttan alle dedingen und saken tusschen uns beyden parthen gescheen und ghemaket so vorscr. is wair synt und wy de anbeyden zyden vast und onverbroken angenomen hebben to ewigen tyden to holden, hebben wij to samende gebeden demen Eerbaeren und vromen Wolter Stellinge Amptman to Covorden und slandes van Drenthe de Bersamen heren Johan van Roden heren Egbert Kerchere toe Roeswinkel und Roleve Busingen Schulte to Empne dessen breeff voer unss und over unss to besegelen dat ic Wolter Amptman vorscr. mijns gnedigen heren van U trecht to Covorden und des landes van Drenthe van wegen der buren van Werdingen vorscr. umme bede willen priors und Convents vorscr. mede van myns ampts wegen umme dat myns heren gaade vorscr. inder marken van Werdingen vorscr. mede ghewaret is so vere und lange mijns heren genaden van sinen andele nicht wedder ropende is an dussen breeff gehangen und wi Johannes van Rode und ghescheidinge ghestaen hebben

So hebben wy elck vorscr. in een recht orkonde und tuch der waerheit unse segelen benaden an dussen breeff gehangen.

In den jare unsses heren dusent vierhondert und eenende seventich in profesto sanctorum Gervasii et Prothasii martirum.

Het document eindigt met veel onduidelijkheden:

Super quibus dcus (?) dominus Hinricus prior a me nominorio (?) publico subscripto fieri periit (?) unum instrumentum publicum ceu plura. Acta fierunt hic (?) in domo…( ?) in Groningen. Sub anno, Indicatione, mense, die, hora et pontificatu quibus super punctibus ibidem discretis et honnestis viris mgrõ (?) Johanne Elzinck decretor Doctore, Johanne de monasterio (?) predictum (?) ac domino Johanne de veti ecclesia procuratore (?) Dicte Domus … (?). Testibus fide dignis ad premissa (promissa ?) vo..(?) spe…lit (?) et rogat.. (?).


Bronvermelding: Omhoog

  • Oorkondenboek Groningen en Drenthe, naar de originelen vidimus van 1471 in het rijksarchief in Drenthe (Inv. I, A, 1). (ogd 0311).
  • Groninger Archieven, Inv.nr. 1373, nr. 1 - KTA1471-06-29A. Transcriptie: René Remkes.
  • Groninger Archieven, tg.nr. 1373, inv.nr. 0025 - KTA022.
  • Het boek: "Weerdinge" samengesteld door: H.Stuulen, H.Scholten, H.de Roos en W.Katoen.
  • Foto's:
    • -

Free counter and web stats

Wie helpt? Omhoog

Klik hier om een e-mail aan Historisch Emmen te versturen Historisch Emmen zoekt altijd naar informatie.
Foto's, kranten, artikelen, advertenties, knipsels, stambomen, genealogie, alles is welkom.
Na digitalisering ontvangt u alles retour.
Help mee Historisch Emmen beter en vollediger te maken.