Weerdinge, de schepers

Weerdinge: De schepers van Weerdinge
De schepers van Weerdinge De scheperij	Wie helpt?

De schepers van Weerdinge:
	De volgende namen en vermeldingen komen - in de registers - in Weerdinge voor: 1612 de scheper. 1630 Berend Scheper. 1642 Harm Scheper. 1642-1646 Jurrien Scheper. 1674 oude scheper. 1675 Roelof en de scheper. 1686 Jan. 1694 Jan Schepers. 1708-1715 Geert Geerts. 1725 Jan Breevoort. 1728 Berend Jans. 1753 Willem Chistoffers. 1756 Berend Scheper. 1764 Hindrik Hindriks. 1776-1779 Jan Hindriks. 1789-xxxx Jan Geerts. 1797-1807 Hindrik Jansen. 1812-1813 Jan Harms Scheper. xxxx-xxxx Klaas, Jan en Hendrik Bunskoek. xxxx-xxxx scheper Komduur.

1630 Berend Scheper:
	Hoewel de naam anders doet vermoeden was Berend Scheper geen scheper maar landbouwer van beroep. Berend Scheper was met Jan Nijebatting meier van Lambert Huisinge op een vol erf, waarvan de maximale waarde op f 4500,- werd geschat.

1675 Roelof en de scheper:
	Omstreeks 1675 waren er mogelijk meerdere schepers in Weerdinge: vermeld werden Roelof, de scheper en Jan. Dit kan worden afgeleid uit de doopdata van de volgende kinderen: Geert, gedoopt 6 december 1674, zoon van de oude scheper, tot Weerdinge. Harm, gedoopt 3 oktober 1675, zoon van Roelof, scheper tot Weerdinge. Thij, gedoopt 24 november 1675, zoon van de scheper, tot Weerdinge. Aaltje, gedoopt 16 juni 1678, dochter van de scheper, tot Weerdinge. Harm, gedoopt 7 augustus 1681, zoon van de scheper, tot Weerdinge. Geesje, gedoopt 6 juni 1683, dochter van de scheper te Weerdinge. Jantje, gedoopt 5 december 1686, dochter van Jan Scheper te Weerdinge. Noot: In 1708 werd na Pinksteren ingeschreven: Jantje Jansen, dochter van Jan Schepers. Zij kwam met attestatie van Groningen. Albert, gedoopt 22 maart 1691, zoon van de scheper te Weerdinge.

1642 Harm Scheper:
	Harm Scheper werd in 1642 vermeld met een klein stukje land en in 1646: "was Harm Scheper bij Heminge, moet Battinge betalen".

1642-1646 Jurrien Scheper:
	Jurrien Scheper werd in 1642 en 1646 vermeld met land en een huis. In 1645 werd bij de prisering der huizen vermeld: "Harm Lambert en cons. een huisje dat Jurjen Scheper bewoont 5 gebint, 20 voet weijdt neffens een gooren, geschat op f 50,-." In 1645 werd bij de prisering der huizen ook vermeld: " 't Buirschepers huis is oldt 5 gebints huis, geschat op f 50,-." Mogelijk woonde hier de in 1642 vermelde Harm Scheper.

1694 Jan Schepers:
	Of Jan Schepers ook scheper van beroep was is niet bekend. Jan Schepers tot Weerdinge kwam in 1694 met attestatie van Odoren: "met Elisabeth sijn huijsvrouw."

1708-1715 Geert Geerts:
	In 1712, na pinksteren, werd Geert Geerts (†1754) als "scheper van Weerdinge" ingeschreven in het lidmatenregister. Na 1715 vertrok Geerts naar Roswinkel maar kwam in 1738 weer terug in Weerdinge. Het lidmatenregister vermeldde: "Met attestatie van Roswinkel [tegen dat selfde nagtmaal]: Geert Geerts en sijne huijsvrouw, sijn twe soons Geert en Jan, als mede sijn dogter Mergjen en nog des soons huijsvrouw."

1725 Jan Breevoort:
	In 1725 verhuisde Jan Brevoort (†1730) met zijn vrouw Roelofje en hun twee kinderen Jantje Jansen Brevoort en Lutgertje Jansen Brevoort van Noordbarge naar Weerdinge waar hij vermeld werd als scheper.

1728 Berend Jans:
	Berent Jansen kwam midwinter 1728 met attestatie van Sleen naar Weerdinge alwaar hij scheper was.

1753 Willem Christoffers:
	Willem Christoffers (ca1700-1772) was in vele plaatsen scheper. Zo was hij scheper te Noordbarge, Drouwen, Weerdinge en vervolgens te Noord Sleen. Met Pasen 1745 kwam hij met attestatie van Borger naar Weerdinge "als Willem Scheper met sijn huijsvrouw".

1756 Berend Scheper:
	Berend Scheper (†1756) is mogelijk dezelfde persoon als Berend Jans in 1728. Het is denkbaar dat deze in 1756 geen scheper meer was, maar nog wel als zodanig werd aangeduid.

1770 Hindrik Hindriks:
	Hindrik Hindriks, alias Hindrik Berends (1731-1777) werd in het begraafboek van Emmen vermeld als "de olde scheper te Weerdinge". Hij was vermoedelijk scheper in 1764 en in 1774. Hij was zeker scheper in 1770. Zijn moeder, de weduwe Geesje Hindriks, leende dat jaar f 88,- van haar zoon Hindrik Hindriks, de scheper van Weerdinge.

1776-1779 Jan Hindriks:
	Jan Hindriks (†1782), er is geen relatie gevonden met de hiervoor genoemde Hindrik Hindriks, werd in 1776 als scheper te Weerdinge vermeld bij de begrafenis op 17 december 1776 van zijn zoontje Hindrik. Ook bij de doop van zijn dochter Trijntje Olthoff, op 29 september 1776 en zijn zoon Hindrik op 4 juli 1779 werd hij als scheper vermeld.

1789 Jan Geerts:
	Jan Geerts (1756-1794), werd bij zijn huwelijk in 1786 als scheper van Erm vermeld. Bij de geboorte van zijn dochter Wemeltje in 1789 werd vermeld: "dochter van Jan Geerts scheper en Geertje Jansens te Weerdinge."

1797-1807 Hindrik Jansen:
	Hindrik Jansen (*ca1751), woonde in 1797, 1798, 1804 en 1807 op de scheperij (#177) te Weerdinge.

1812-1813 Jan Harms Scheper:
	Jan Harms Scheper (1784-1834) werd bij de geboorte van zijn zoon Willem in 1812 en bij het overlijden van deze zoon in 1813, vermeld als scheper te Weerdinge.

Klaas, Jan en Hendrik Bunskoek:
Scheper Jan Bunskoek en zijn vrouw Roelfien.	Scheper Klaas Bunskoek (1842-1925) werd geboren te Staphorst. Hij was een zoon van Jan Bunskoek en Roelofje Jans Bloemberg. Klaas Bunskoek huwde in 1863 te Sleen met Grietien Joosten (1841-1866) geboren te Sleen. Zij was een dochter van Berend Joosten en Hindrikien Braam. Uit dit huwelijk kwamen twee kinderen voort: Hendrekien (1863-1866) geboren te Sleen, overleden te Noordbarge. Roelfien (1865-1943) geboren te Noordbarge, overleden te Emmen. Uit een relatie met ?? kwamen vier kinderen voort: Grietien (1884 te Weerdinge). Zij huwde in 1905 te Odoorn met Egbert Beettjer. Hendrik (1887 te Weerdinge). Beroep schaapherder te Weerdinge. Aaltien (1890 te Weerdinge). Zij huwde in 1918 met Geert ter Luin. Geert (1895-1897 te Weerdinge). Grietien Joosten, woonachtig te Noordbarge, overleed in 1866 te Sleen. Klaas huwde in 1868 voor de tweede maal. Bruid was Aaltien Budden (1845-1881) geboren te Sleen. Zij was een dochter van Albert Budden en Fennechien Braam. Uit het tweede huwelijk kwamen vijf kinderen voort: Fennegien (1869) geboren te Weerdinge. Zij huwde in 1890 te Emmen met Harm Scheepstra, geboren te Leek. Jan (1871) geboren te Weerdinge. Beroep schaapherder te Weerdinge.* Albertien (1874) geboren te Weerdinge. Zij huwde in 1897 te Emmen met Jan Seubers, geboren te Emmen. Pauwelina (1877-1881 te Weerdinge). Geert (1880-1881 te Weerdinge). Zoon Jan (1871) en kleinzoon Hendrik (1887) volgden Klaas op als scheper. Eén of drie schepers Bunskoek was ook scheper te Emmerschans. Scheper Bunskoek woonde in een huisje in De K(a)ampen, een gebied in de omgeving van de Weerdingerstraat en Steenbakkerijweg. Hier stond het scheper huis. Ook heden liggen er nog een aantal akkertjes die opvallend redelijk vierkant van vorm zijn. Verder ten oosten van deze Kaampen liggen ook nog de Nijkaampen. Noot: Akkers met het toponiem -kamp lagen vaak aan de rand van de es. Deze ligging geeft aan dat het om relatief jonge stukken bouwland ging. Het waren individuele ontginningen van woest land, meestal bestaande uit heide. Er bestonden ook kampen die uit weide waren gewonnen, waarschijnlijk vanwege de vruchtbaarheid van het oude grasland.* De ontginner was verplicht om er een wal omheen te leggen. In de grondschattingsregisters uit het midden van de 17e eeuw komen veel kampen voor, vaak vrij bescheiden akkertjes die één of meer jaren woest bleven liggen. In de veenkoloniën was een kamp de benaming voor een rechthoekig, doch vaak een vrijwel vierkant, perceel, waarvan één paar evenwijdige zijden met een wijk of een zwetsloot samenviel. De beide andere zijden werden gevormd door de zogeheten dwarssloten.

Scheper Komduur:
	Het boek "Weerdinge" vermeldt nog: een scheper Komduur.

De scheperij:
	Oorspronkelijk maakte de scheperij van Weerdinge deel uit van de Weerdingermarke. Op 29 juli 1846 werden de markegenoten bij wet gedwongen de marke verder te verdelen. In 1849 werd hieraan voor een deel gehoor gegeven. De grote venen en de scheperij zouden echter nog onverdeeld blijven. Op donderdag 3 maart 1864 werd de scheperij publiekelijk verkocht. De scheperij bestond uit: een huis, erf, tuin en schaapskooi bij Weerdinge. enige percelen bouwland op de Weerdingeresch. enige uitmuntende percelen veen in de nog ongescheiden venen van Weerdinge; het Heerenland en de Voorste Kwabbe. enige percelen veldgrond in de zandmarke van Weerdinge. Het onderhoud van het schepershuis werd bekostigd uit de boerpot, dat van de schaapskooi, vreemd genoeg, niet. De wanden van de schaapkooi waren verdeeld in vakken van gevlochten twijgen bedekt met leem (wand). Voor het onderhoud van deze vakken was bepaald dat elke markegenoot een bepaald vak moest onderhouden. Bleef iemand in gebreke dan werd hij niet door de volmachten maar door de scheper van Weerdinge aan zijn plicht herinnerd. De scheper van Weerdinge was kennelijk een "man van gewicht". Omstreeks 1860 moest er een nieuwe meester worden benoemd. Enkele markegenoten waren van mening dat voor het kleine traktement dat ter beschikking stond, geen goede "opvoeder der jeugd" kon worden aangetrokken en werd voorgesteld om de bezoldiging, door vrijwillige bijdragen, iets te verhogen. Het voorstel werd aangenomen, maar één der markegenoten verklaarde dat hij een goede scheper meer op prijs stelde dan een goede meester. Buiskool schreef dat het schepersloon van de scheper in Weerdinge normaal f 150,- bedroeg. Hij ontving daarbij 40 mud aardappelen en 16 mud rogge, terwijl er bovendien 4 "nachten schaopliGGen" bij hoorde. Voor elke geit die gehouden werd ontving hij een kwartje. Het liGGen der schapen vond meestal begin september plaats, behalve als op 12 september - Rolder markt - het zaaien begon. De scheper ontving hiervoor nog een schadeloosstelling in mest. Geiten werden volgens Buiskool gehouden voor de koffiemelk, omdat de koemelk naar "de boterfabriek" ging.

Bronvermelding:
Drents Genealogisch Jaarboek 2000. De schepers van het carspel Emmen 1600-1800 door S.G.Hovenkamp. "De Markte van Weerdinge" door C.G.J.A. van Genderen Stort. DA inventaris 74. Archieven schultegerechten Drenthe, op CD uitgebracht door S.G.Hovenkamp te Hilversum. DA inventaris 72. Archieven schultegerechten Drenthe, op CD uitgebracht door S.G.Hovenkamp te Hilversum. "Weerdinge" door H.Stuulen, H.Scholten, H.de Roos, W.Katoen en A.Geitz. Uitgave 1987. "100 jaar Nieuw Weerdinge" 1872-1972 door: G.Luinstra. "Op Naobervisiet I" door H.T.Buiskool. Website: Encyclopedie Drenthe. Foto's: "Weerdinge" door H.Stuulen, H.Scholten, H.de Roos, W.Katoen en A.Geitz. Uitgave 1987.