Bloemink - treinongeluk

Dords(ch)estraat: Zuster Bloemink - het treinongeluk in 1934
Het treinongeluk Zuster Bloemink Een herdenkingsmonument?	Bronvermelding Wie helpt?

Het treinongeluk in 1934:
	Op 22 augustus 1934 gebeurde er op de overweg in de Dordsestraat een ongeval die grote gevolgen zou hebben voor Emmen. Drie doden en vele gewonden vielen er toen een autobus gegrepen werd door een aanstormende trein. Emmen werd geconfronteerd met het feit dat het geen eigen ziekenhuis had. Het ongeval werd mede veroorzaakt door het slechte zicht op de overweg. De huizen ontnamen vrijwel het zicht. De drie doden waren: Jan Keen, geboren in 1878 te Sleen als zoon van de landbouwer Roelof Keen en Johanna Kruimink. Behalve chauffeur was hij ook rijwielhersteller. Keen was in 1906 te Zuidwolde in het huwelijk getreden met Willemina Jansen geboren in 1884 te Wijkbroek, De Wijk. Bij dit huwelijk had hij opgegeven timmerman te zijn. Hij werd 56 jaar oud. Johannes Hendrikus Func(k)e, geboren in 1890 te Bargeroosterveen als zoon van Herm Hendrik Funke en Engeltje Sommer. Hij was arbeider van beroep. Func(k)e was in 1914 te Emmen in het huwelijk getreden met Maria Aleida Wesseling geboren in 1896 te Erica. Hij was woonachtig in Klazienaveen en werd 44 jaar oud. Roelof Nijenhuis, geboren in 1876 te Ambt Hardenberg als zoon van Hendrik Jan Nijenhuis en Jatien Wolf. Nijenhuis was in 1898 in het huwelijk getreden met de negentien jaar oude Jantje Vos. Nijenhuis woonde te Nieuw Dordrecht en werd 58 jaar oud. De autobus had als kenteken D-7080 dat sinds 25 september 1930 op naam stond van de bestuurder Jan Keen te Nieuw Amsterdam. Garage Keen te Nieuw Amsterdam. Het Noorden in Woord en Beeld van 31 augustus 1934 vermeldt het volgende: "Het vreeselijke ongeval met de autobus op den onbewaakten overweg bij Emmen heeft ontroering gebracht in breeden kring en heeft allen, die het lazen of er getuige van waren, opnieuw de pijnlijke vraag gesteld: is deze bezuiniging nu dergelijke onmenschelijke offers waard? Hoe lang is de lijst van gedupeerden niet, sedert de overwegen "onbewaakt" bleven? Een drietal dooden (de arbeiders J.H.Funcke uit Klazinaveen, R. Nijenhuis te Nieuw Dordrecht en de bestuurder J.Keen), vier zwaar gewonden en velen met talrijke kwetsuren, hebben hier de lugubere lijst opnieuw verlengd. De hartelijkste deelneming in het lot der verslagenen; van hen die leden en nog lijden; en van al de nabestaanden, kunnen wij met grote weemoed betuigen, maar het offer blijft gebracht en we kunnen ter afschrikking niet beter doen, dan deze gruwelijke foto te geven als onwraakbare documentatie, van het terrein, dat wel een klein slagveld lijkt. Het bloedige veld van hen, die kwamen van hun werk. Niet te verantwoorden is de oorzaak van deze tragiek. Van vele zijden daagde snel goede hulp op - we zien het hier - maar vernielen is gemakkelijker dan lenigen en herstellen."

Zuster Bloemink:
	Door het ontbreken van een ziekenhuis in Emmen werden de gewonden noodgedwongen opgevangen in het huis van wijkzuster Bloemink die aan de Dordschestraat 41, direct in de nabijheid van de overweg, woonde. Zuster Bloemink werd geboren als Marijtje van der Lingen in 1878 te Edam als dochter van Jan van der Lingen en Geertje Voorn. Zij huwde in 1903 te Voorst met de koffiehuishouder Hendrik Diederik Bloemink geboren in 1861 te Gorssel als zoon van Willem Bloemink en Maria Aalpoel. Het was zijn tweede huwelijk. Al eerder was hij gehuwd geweest met Aleida Rommelaar, geboren in 1862 te Enschede en overleden in 1902 te Enschede. Bij zijn eerste huwelijk gaf Bloemink op kastelein als beroep te hebben. Zuster Bloemink overleed op 29 juni 1940 in Emmen op de leeftijd van 62 jaar. Een klein jaar eerder was haar man overleden, op 12 augustus 1939, oud 78 jaar. Het echtpaar Bloemink kwam omstreeks 1911-1912 naar Emmen waar ze in dienst trad van Het Groene Kruis. Het waren met name "den ouden heer Jakobs te Emmen, den heer Langius te Angelsloo en den heer Hadders te Zuidbarge" die haar met grote welwillendheid tegemoet traden als vreemdelinge uit het verre Deventer. Zuster Bloemink zou hier 27 jaar als wijkverpleegster werkzaam zijn. Op zaterdagmiddag 8 januari 1938, twee jaar na haar zilveren jubileum, nam ze afscheid. Over dit zilveren jubileum vermeldt Het Noorden in Woord en Beeld van 1 november 1935: "Nu zuster Bloemink te Emmen op 1 november haar 25-jarige werkzaamheid als wijkverpleegster mag herdenken, zij haar van harte dank gebracht voor alles wat zij in dienst van het Groene Kruis gedaan heeft voor de vele, vele patiënten in deze uitgestrekte gemeente. Niet licht zal men vergeten, hoe doortastend en liefderijk zij bijv. optrad bij het groote busongeluk aan den overweg vlak bij haar huis. We zien Zr. Bloemink hier al weer klaar staan met haar trouwe fiets, om de lange afstanden af te leggen." Bij haar afscheid werd zuster Bloemink geroemd om haar voorbeeldige wijze waarop ze de helpende hand bood aan hen die medisch advies nodig hadden, waardoor veel leed werd verzacht. Het bestuur van Het Groene Kruis had haar in het openbaar en groots willen huldigen maar daar voelde ze niets voor. Het werd een intieme huldiging maar niet minder hartelijk. Het bestuur van het Groene Kruis bood haar een Philips radio aan. De aard van haar werk bracht mee dat zij meestal geroepen werd in gezinnen waar ziekte en zorg hun intrede hadden gedaan. Velen werden onder moeilijke omstandigheden geholpen ondanks dat ze soms beurzen en harten gesloten aantrof. Ze had een onverwoestbaar goed humeur, was kalm en vol zekerheid tijdens haar werk, dat veelomvattend en zegenrijk was. In zekere zin was zij een pionierster want zij was de eerste verpleegster in de gemeente Emmen en moest vele vooroordelen en moeilijkheden overwinnen. Zuster Bloemink kwam soms voor zeer eigenaardige opdrachten te staan. "Zoo overkwam het haar eens, dat ze op 'n morgen bij een oud vrouwtje dat hulpbehoevend was, een groot aantal naalden op een kussen vond met twee klossengaren er naast en ook een schaar. En kalm klonk het verzoek: "Je mussen mij in al die noalden een lange droad doon, dan kan 'k de heele dag an 't neien blieven." Vrees kende ze niet. Op een late novemberavond werd ze, op het zandpad naar Barger Oosterveld, eens overvallen door een tweetal mannen die kennelijk onder invloed verkeerden van sterke drank. de weg was niet alleen in slechte staat en aan beide zijden voorzien van veel struikgewas, ook was de weg zeer onveilig door de vele overvallen en verkrachtingen die daar plaatsvonden, aldus het blad Drenthina van 13 januari 1938. De mannen hadden iets blinkend in de handen en namen een dreigende houding aan. Zuster Bloemink stapte kalm af en omdat ze geen andere verweermiddel had dan haar witte schort deed ze haar mantel open en zei: "Wat wilt ge van mij mannen? Ik moet naar een stervende, die mijn hulp nodig heeft.....en daar wilt ge me toch niet van terughouden?"De mannen dropen beschaamd af, maar de zuster was van dat moment zeer gezien in Barger Oosterveld. Zuster Bloemink ondervond op originele wijze veel dankbaarheid van haar patiënten. Geschenken nam ze nooit aan, ook al bleef de gever aandringen. Kleine geschenken zoals een mandje appels, een koolraap of zelf een kanarie nam ze wel aan. Ze kon die eenvoudig niet weigeren uit vrees de dankbare gever te kwetsen.

Een herdenkingsmonument?:
	Op 22 augustus 2010 was het vijfenzeventig jaar geleden dat de busramp plaatsvond. Een busramp die een keerpunt in de geschiedenis van Emmen. Deze ramp maakte op een pijnlijke manier duidelijk dat Emmen behoefte had aan een eigen ziekenhuis. Door dit ongeluk kwam dit prominenter op de agenda, waardoor Emmen vier jaar later de beschikking had over een diaconessenhuis. De Historische Vereniging Zuidoost Drenthe vroeg in 2009 aan de gemeente Emmen toestemming om op de plaats van het ongeval een kei met plaquette te mogen plaatsen. Een monument was ook de wens van Jantje Koopman - Keen, een dochter van de verongelukte buschauffeur. Haar jongere zus, Zus Keen die tijdens het ongeluk in de bus zat en daarbij gewond raakte, was echter tegen plaatsing van een monument. Zij had onoverkomelijke en emotionele bezwaren tegen de plaatsing. De gemeente Emmen hield rekening met de bezwaren van deze ene persoon, waardoor het monument er niet zou komen. De Historische Vereniging Zuidoost Drenthe legde zich bij neer bij het besluit van de gemeente omdat "onze indruk is dat we met een bezwaarschrift de gemeente niet op andere gedachten kunnen brengen", aldus A.Dekker, destijds secretaris van deze vereniging.

Bronvermelding:
"Noorden in Woord en Beeld" 31 augustus 1934, collectie R.Boelens. "Noorden in Woord en Beeld" 1 november 1935, collectie R.Boelens. Drents Archief, inv.nr. 69, vindplaats: 0031. Dagblad van het Noorden 28 december 2009. "Drenthina" van 13 januari 1938, collectie G.Worst. Foto's: "Noorden in Woord en Beeld" 31 augustus 1934, collectie R.Boelens. Archief gemeente Emmen. M.Bloemink.