Geïnteresseerd in historie?
Wordt ook lid van de
Historische Vereniging
Zuidoost Drenthe.
Aanmelden >>

Nieuws over HE
Lees meer >>

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

Hoofdstraat: Dierenpark 1938

• 1938
  • Het wildpark, voorbereiding
  • Nieuwe aanwinsten en geboortes
  • Tommy de chimpansee dood
  • Het wildpark, de opening

• Bronvermelding
• Wie helpt?

1938: Het wildpark, voorbereiding

Kaart van het wildpark.
Ontdek het park door met uw muis
over de kaart te bewegen.

Achter de bomenrij ligt het voormalige voetbalveld.
Eén der doelen is zichtbaar.
Het gebouwtje met zwart puntdak is de voormalige
feesttent die later werd omgebouwd tot vogelhuis.

Een struisvogel voor de "groote waterpartij".

Drentsche hoornschapen.

Guanaco's, Alpacca's en een witte mascaat ezel.

De vogel slaapboom in het wildpark met op de achtergrond de "duivenboom".

De bouwers van een nieuw rietgedekt verblijf
op het wildpark tezamen op de foto.

Het personeel is nog met de afrastering bezig.
Te zien zijn twee kamerunschapen en een
Schotse Hooglander.

Grant zebra's.

De Emmer Courant van april 1938: "Emmens wildpark, het wordt een fraai geheel."

"Met koortsachtige haast wordt er de laatste weken gewerkt aan de voltooiing van de grootsche uitbreiding van het Noorder Dierenpark met een wildpark, dat voor ons land een unicum zal zijn. Er moet nog veel gedaan worden om tijdig voor de openingsdag gereed te zijn."

"Zooals men weet, zal het wildpark gelijktijdig met de A.N.T.O. op 21 mei opengesteld worden, dat is eenige dagen eerder dan aanvankelijk de bedoeling was, omdat gerekend werd op 26 mei, Hemelvaartsdag. Bovendien veroorzaakte de bouwstaking eenige vertraging en werkt het weer niet zoo mee als voor de veelomvattende beplantingswerkzaamheden wel wenschelijk ware."

"We hebben ons dezer dagen onder leiding van W.S.J.Oosting, op de hoogte kunnen stellen van wat er in de oude Willinge's kampen gaande is, en daarbij een voorproefje gehad van de bekoorlijkheden, die het ruime terrein straks den duizenden bezoekers zal bieden."

"Van de aanwezige natuurlijke begroeiing is bij de inrichting voor de nieuwe bestemming zooveel mogelijk profijt getrokken. De oude boomen, de slooten, en de wallen met hun rijke vegetatie worden in stand gehouden en komen straks beter tot hun recht dan ooit."

"Het is bovendien de bedoeling deze bestaande begroeiing in de toekomst aan te vullen met een beplanting met "wilde" planten, zoo vertelde mevrouw Oosting-Bosma, die de leiding van dit onderdeel heeft, ons."

"Voor dit jaar worden breede boordbedden met kweekplanten gevuld, omdat er geen tijd was om nu reeds de definitieve aanleg behoorlijk te verzorgen en het geheel toch ook deze zomer aantrekkelijk dient te zijn."

Het middenterrein, het vroegere voetbalveld, werd door een pad (noord - zuid) in twee kampen gesplitst waar grotere dieren uit verschillende landen zich vrij konden bewegen.

Rondom het middenterrein waren kleinere verblijven voor tal van diersoorten ingericht zoals de gewone huismuis, de rat, de salamander en de kikvors. Ook waren er verblijven voor de reuzenantiloop, de waterbuffel, de yack en andere wilde beesten.

De Emmer Courant van april 1938: "In de noordoostelijke hoek van het middenterrein ligt een groote waterpartij voor in- en uitlandsch watergevogelte. Vlak daarbij wordt een stuk van de bestaande breede sloot ("de olde weier") omgevormd tot een betonbassin voor de waterbuffels."

"De noordelijkste kamp wordt voor een deel bestemd als ganzenweide, een ander deel als schapenweide."

"Onder de rustieke gebouwtjes, met riet gedekt, die als schuilplaatsen het terrein tegelijk versieren, bevindt zich, in de noordwest hoek, een Drentsche schaapskooi, geheel in de oude trant en de schapen zullen Drentsche hoornschapen zijn."

"Het westelijk terreingedeelte zal worden herschapen in een veenlandschap, moeras met heide en natuurlijke veenplantengroei."

"Dan is er een vogelweide met een opvallende "artistieke" slaapboom."

"Veel diersoorten zijn al aangekomen maar de grootste zendingen komen in mei."

"Als alles straks zijn bestemming heeft gekregen, mogen we zonder eenige overdrijving zeggen, dat het Noorder Dierenpark met het wildpark een ontspanningsoord vormt, dat geheel eenig in den lande zal zijn en dat de naam Emmen een bijzondere klank geeft."

De Emmer Courant van 24 mei 1938: "Het nieuwe wildpark, morgen opening."

"We hebben eerder al eens beschreven hoe het fraai begroeide terrein der oude Willinge's kampen, zooveel mogelijk onveranderd werd gelaten en hoe alles, wat daar van nature mooi geworden is, even mooi kon blijven."

"In het wildpark is alles heel anders dan in het dierenpark, vrijer, ongedwongener, natuurlijker en daardoor ook zooveel mooier nog. En als ge daar zoo door de paden wandelt dan denkt ge onwillekeurig, als ge 't ooit gelezen hebt, aan Gezelle's Pachthof schilderingen."

"Zooals men weet, is het een zeer uiteenloopend gezelschap, dat men binnen de hekken van het wildpark aantreft. Men heeft een bijzonder soort Engelsch gaas gebruikt voor de afrasteringen, gaas met groote vierkante mazen, waardoor men er dicht voor moet staan om te merken, dat er een afzetting is. Dit en de groote oppervlakte van de rennen veroorzaken een vrijheidsillusie."

"Origineel is de wijze, waarop de vogels over hun slaapboom en de duiven over hun duivenboom de beschikking kregen, prettig doen de stroodaken der dierenverblijven aan, dat in de oude kampen zoo typisch zijn karakter vertoont."

"Dat die oude kampen aldus een nieuwe bestemming kregen en aldus dit stuk natuur voor het dorp behouden bleef, geeft voor Emmen aan de totstandkoming van het wildpark nog een bijzondere beteekenis."

De krant vervolgde met een opsomming van de uitvoerenden: de architect J.van der Horst, en de aannemers J.van Ess uit Emmen en K.Eelsing uit Bellingwolde. Deze laatste nam tijdens de staking in het bouwbedrijf de werkzaamheden van Van Ess over. Andere bedrijven bij de realisering betrokken waren geweest waren die van J.Hof, J.G.Engels en H.Jalving.

1938: Nieuwe aanwinsten en geboortes

Schotse Hooglandrunderen bij de vijver.

Hackelschapen, een Alpacca en een wit damhert
in het wildpark.

De vogelvijver met uitkijk op de weide van de Schotse Hooglandrunderen, waarin één hunner net zijn dorst lest in de vijver.

"Gisteren zijn voor het nieuwe wildpark, dat morgen opengesteld maar pas woensdag officieel geopend wordt, weer groote zendingen dieren aangekomen."

"Er zijn ondermeer Schotsche Hoogland runderen bij, prachtdieren van "oer-type", witte Muscat ezels, struisvogels, sierlijke bruine Alpacca's, Somali-schapen, typisch geteekende, van voren bruine, van achteren witte schapen en Kamerun-schapen, de eenige die haar in plaats van wol dragen."

"De vogelvijvers hebben nu hun bevolking, de verschillende kampen zijn met levende bewoners gestoffeerd en het geheel ziet er prachtig uit."

1938: Tommy de chimpansee dood

Oppasser Grietinus Aalderink samen met Tommy.

In mei 1939 kwamen twee nieuwe chimpansees aan in het park. Waarschijnlijk leefde één van hen voort onder de naam Tommy, want deze naam komt in 1942 nog voor in een artikel in de Emmer Courant.

1938: Opening wildpark

De oprichter van het park, de heer W.S.J.Oosting, benadrukte in zijn toespraak dat het nieuwe wildpark in de eerste plaats aanspraak kon maken op de naam, een park waar mens en dier zich vrij zouden voelen. De Emmer Courant van 27 mei 1938: "de dieren zoveel mogelijk te geven, waar ze naar vragen: vrijheid en de mogelijkheid zelf te werken voor hun kostje door grazen, afplukken van twijgen en bladeren en zoeken naar wormen en insecten. Een park, waarin de dieren zich zouden kunnen toonen zooals ze dat in vrijheid doen, groote ruimten waarin ze kunnen rennen en springen en uiting kunnen geven aan hun levenslust. Een varkens wil wroeten, een wolf wil graven en krabben geef hen daarom geen cementen vloer in hun hok. Een knaagdier wil knagen dus geef hen een boomstronk."

Burgemeester J.L.Bouma vergeleek de dierentuin Emmen met die in het westen: "In een tijd, waarin het bekende genootschap Artis Natura Magistra te Amsterdam te kampen heeft met financiële moeilijkheden, die men door collecten en loterijen moet trachten te overwinnen, in een tijd, waarin de Haagsche dierentuin en de Rotterdamsche Diergaarde als het ware langs de rand van de doodelijke afgrond gaan, breidt hier in Zuidoost Drenthe een dierenpark, geheel een particuliere instelling, uit met meer dan de reeds bestaande oppervlakte."

Mr.Bouma herinnerde eraan dat de inwoners van Emmen bijzonder aan het mooie terrein de Willinge's kampen waren gehecht maar ook aan de wijze waarop met name de Emmer Courant de noodzaak van het behoud ervan had verdedigd, het gemeentebestuur was daartoe niet bij machte geweest. Des te meer was hij verheugd dat particulier initiatief het natuurschoon niet alleen behield maar zelfs op een hoger peil bracht. Met de uitbreiding loste de directie van het park de belofte in dat het park zou worden uitgebreid als de belangstelling voldoende was.

Burgemeester Bouma zei verder: "de stedeling wil, als hij zijn geneugten zoekt, niet meer de huizenblokken op de achtergrond zien; hij wil heelemaal uit de sfeer van zijn dagelijksche werk."

Bouma betrok ook mevrouw Oosting is zijn betoog: "Toen het terrein er was, moest er een tuin-architecte komen om de inrichting te verzorgen. Ook deze moeilijkheid is op praktische wijze opgelost want de directeur slaagde erin een architecte blijvend aan het park te verbinden. Van harte wenschte Bouma het jonge bruidspaar geluk, eraan herinnerende, dat het maken van huwelijksreis langs alle dierenparken van Europa wel getuigde hoezeer mevrouw Oosting-Bosma de liefde van haar echtgenoot voor de dieren deelde."

Na de rede van Bouma kwam de heer Simon Strating binnen met het dubbel mannenkwartet "Dubbel Vier" en het dameskoor "Excelsior" die tezamen het door Strating gecomponeerde dierenparklied ten gehore brachten: "Noorder Dierenpark wat ben je rijk".

Op de eeuwenoude Hondsrug
ligt het Noorder Dierenpark,
Trots van 't land van hei en struiken
rijk begroeide open ark!
Velerhande soorten dieren
herberg je, gezond en wel:
Zie de apen, kijk die beeren!
och, wat is 't een jolig stel.

Refrein:
Noorder Dierenpark, wat ben je mooi,
jij met je leven, jij met je tooi,
Noorder Dierenpark, wat ben je rijk,
aan jou is geen tuin in heel Nederland gelijk!

Op de steile, grijze rotsen,
rent de steenbok heen en weer.
En daar, als op de Noordpool schotsen,
woont een ijs'lijk, grimmig heer.
Kijk, daarnaast, die ranke reeën,
knabb'len wortels uit de hand.
Hoor het wilde zwijn gids knorren,
nou, dat is een ruige klant.

Refrein

Blanke, groen omzoomde vijvers,
bieden waterwild haar lust,
Rappe eendjes dart'len kwakend,
'n waterhoen zijn liefje kust.
Wat een kleuren, al die veeren,
in de zomer zonneschijn.
Prachtig, zulke trotsche zwanen,
onder ruischende fontein.

Refrein

Kom, daar is nog meer te kijken,
't wildpark met kameel en struis
antiloop en waterbuffel
ook, zowaar, piep - piep, de muis!
Och, wat zijn er toch een dieren,
kijk, daar is een vogelwei,
en daar graast een kudde schapen,
net echt, op de Drentsche hei.

Refrein

En wat kun je, uitgekeken,
reuze spelen in die hoek.
Daar bij glijbaan en bij schommel,
en op 't hobbelpaard tjoek - tjoek,
of een glaasje ranja drinken,
op het aardige terras,
heerlijk rustig is zo'n zitje,
't is hier alles eerste klas.

Na alle redes en het zingen van het dierenparklied, bezochten de aanwezigen het nieuwe wildpark.

Bronvermelding:

• Tentoonstelling 2008 in de bibliotheek Emmen.
• Emmer Courant xx april 1938.
• Emmer Courant 24 mei 1938.
• Emmer Courant 27 mei 1938.
• Emmer Courant x mei 1938.
•  
• Foto's:
  • Archief gemeente Emmen.
  • E.Hof.
  • F.Dol.
  • R.Boelens.
  • Dhr.Gunter.
  • Fam.Aalderink.

Wie helpt?