dierenpark 1946-1950

Hoofdstraat: Dierenpark 1946-1950
1946 Nijlpaarden - olifantengebouw Aanwinsten en geboortes Een laponder aap Het paviljoen 1947 Aanwinsten en geboortes Nijlpaard Winston 1948 Olifanten Katinka en Sheila Kiosk voor de entree 1949 Aanwinsten en geboortes Prospère, de chimpansee Ontsnapte dassen Vernieling Damhert op de vlucht Kangoeroe op de vlucht Berenvlees te koop Een krokodil 1950 xxxx	Bronvermelding Wie helpt?

1946: Nijlpaarden - olifantengebouw
Het dikhuidengebouw. Oude foto's van dit gebouw gevraagd.	In 1946 was aannemer J.van Ess bezig met de bouw van een verblijf voor olifanten en een nijlpaard. Het met riet gedekte gebouw voor de dikhuiden was een ontwerp van architect Boelens uit Assen. Het nijlpaard kreeg de beschikking over twee grote bassins, één binnen en een buiten. Het stromende water in het binnenbad zou centraal worden verwarmd. Zowel in het gebouw als in het bassin werd de gemiddelde temperatuur op 15-18 graden Celsius gehouden. Het nijlpaard kwam in 1947 naar Emmen. Ook de olifant Oeli, die tot dit jaar in het roofdierengebouw was ondergebracht, zou hier onderdak hebben gekregen, hoewel een ander bericht vermeldt dat Oeli, aangekomen in 1936 slechts vijf jaar oud werd.

1946: Aanwinsten en geboortes
	Ook het Noorder Dierenpark betaalde tol als gevolg van de Tweede Wereldoorlog. Er sneuvelden vele dieren die niet vervangen konden worden door ze aan te voeren uit het buitenland. In de Emmer Courant van mei 1946 is te lezen dat er een ruiltransactie tot stand was gebracht tussen het Noorder Dierenpark en de Diergaarde Blijdorp te Rotterdam. Uit Blijdorp was al verkregen: een paar prachtige steenbokken. (vervolg van steenbokken 1934) Het lag volgens de Emmer Courant in de bedoeling om het seizoen nog meer dieren van Blijdorp te betrekken. Het Noorder Dierenpark verwachtte o.a nog: een Laponderaap. Verder werden er nog geboortes verwacht van: een Indische waterbuffel. een Schots Hooglandrund. wilde zwijnen. beren. wolven. Ook kwamen volgens de Emmer Courant van 12 juli 1946 nog aan: twee prachtige Brahminen zebu's.

1946: Laponder aap
	De Emmer Courant van 12 juli 1946: "Het Noorder Dierenpark ontving dezer dagen zijn eerste aap sedert de oorlog. Een groote bruine Laponder aap. Deze aap werd door ruiling, met een driejarige leeuw, uit Artis verkregen." "Omtrent de aap is een niet onaardige bijzonderheid bekend. De Laponder is namelijk nogal stout, want na ijverige pogingen daartoe in het werk te hebben gesteld, is het hem, trots zijn vrij jeugdigen leeftijd, reeds een keer gelukt over de voor zijn woning aangebrachte rotspartij te komen en te ontvluchten. Hij moest toen evenwel hals over kop onderduiken, want men zat hem direct op de hielen. Hij had wat dat betreft zijn voorkomen niet bepaald mee. Wat kon hij dus beter doen, dan doodleuk en uitermate rustig bij een in de buurt wonende verpleegster binnen te sluipen en in haar bed te kruipen. De onderduiker werd evenwel toch gepakt."

1946: Het Paviljoen
	Het paviljoen werd in 1946 voor het eerst geëxploiteerd door de directie van het dierenpark. De directie verwachte een grote toeloop aan buitenlandse bezoekers omdat "het buitenland nog gesloten was" en omdat Drenthe door de inzet van "Vreemdelingenverkeer" steeds meer in de belangstelling kwam te staan. De eerste Gérant op het paviljoen werd de heer M.Grinwis uit Maastricht.

1947: Aanwinsten en geboortes
	Van Blijdorp ontving het Noorder Dierenpark: een nijlpaard, EC mei 1947. In het park werd geboren: een flinke kameel, EC mei 1947. Nieuwe aangekomen dieren, EC mei 1947: een watoessi-rund. een paar bisons. drie Indische antilopen. twee wolven. De Emmer Courant van 12 mei 1947 vermeld dat een klein meisje, bij het aanschouwen der wolven, aan haar vader vroeg of Roodkapje er niet bij was. Vader was zo handig op te merken dat die nog sliep, waardoor de kleine meid gerustgesteld was.

1947: Nijlpaard
	Na een eerste bericht in de Emmer Courant van mei 1946, vermeldde de Emmer Courant van november 1946 meer details over de komst van dit bijzondere beest: "U weet wel, zoo'n dikhuid, welke vier meter lang kan worden en ruim 2000 kilo zwaar. Maar in Emmen komt nog maar een heel kleintje. Het is namelijk dinsdagmorgen pas geboren in de diergaarde Blijdorp te Rotterdam, juist toen de oppasser een half uur schafttijd hield." "Coba, de moeder, en de baby, waarvan men het geslacht nog niet heeft vast kunnen stellen, maken het uitstekend. De jonggeborene heeft onder water het levenslicht aanschouwd en wordt ook onder water gevoed." "Het jonge beest is bestemd voor het Noorder Dierenpark, waar men op het oogenblik bezig is een nijlpaardenbassin te bouwen. De woningnood is wel schrikbarend in Emmen, maar een nijlpaard kan er nog wel bij. De duizenden bezoekers zullen den dikhuid zijn keurige, met riet gedekte woning wel benijden, maar niet misgunnen." De Emmer Courant van mei 1947 vermeld echter dat er een heel ander nijlpaard naar het Noorder Dierenpark kwam: "De Emmer dikhuid is nog jong, pas drie jaar, en weegt ongeveer 750 kilogram. In de diergaarde Blijdorp aanschouwde dit oorlogskind het levenslicht."

1948: de olifanten Katinka en Sheila
Een laag hek en stroomdraad. Katinka en Sheila De eerste olifanten konden kunstjes...	In 1947 kregen de olifanten een nieuw verblijf. Uniek in Nederland was de scheiding tussen het olifantenverblijf en het publiek: een laag hek en stroomdraad. De Emmer Courant van juli 1948: "Ook de olifanten blijken zich in de algemene belangstelling en bewondering over hun intelligentie te mogen verheugen. Deze toch zijn slechts door een dun ijzerdraad en zeer laag hekje van het publiek gescheiden, maar als ze zich vermaken door zich zelf met het zand uit de ren te bestrooien of daarin als hondjes rondwentelen, komen ze dikwijls vlak bij de afrasteringdraad, maar ze wachten er zich wel degelijk voor, met deze onder stroom staande draad in aanraking te komen. Direct na het aanbrengen hebben ze eenmaal ondervonden dat aanraking een hoogst onaangename schok teweegbracht en ze blijven er sedert dien zorgvuldig af." "Als de oppasser het publiek laat zien hoe goed ze zijn gedresseerd, door hen te laten optreden als hoornblazer, of ze beurtelings op twee voor- of achterbenen te laten balanceren, als hij de onwillige Sheila door de gezeggelijke Katinka aan de slurf uit het nachtverblijf naar buiten laat leiden, dan kent de vreugde der kinderen en de bewondering der ouderen geen grenzen." "Het was dan ook niet te verwonderen, dat het publiek medeleefde met de directie en de oppasser, toen deze zeer onder de indruk waren van een plotselinge ernstige ziekte van Sheila, die lusteloos en met pijnen op de grond lag te trappelen en te woelen, alle eten en drinken weigerde en tenslotte roerloos bleef liggen, kreunende van pijn." "Natuurlijk werd onmiddellijk de dierenarts, de heer Vrielink, geroepen die verklaarde dat alles er op wees dat het dier aan koliek leed tengevolge van verstopping door het eten van scherp zand en stenen. Telefonisch werd consult gevraagd van de bekende dierenarts van Artis, dr.Folmer, die eveneens van mening was, dat men niet beter kon doen dan een flinke clysma toe te passen. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan uitgevoerd. De patiënte werd aan één der achterbenen stevig aan een ketting vastgebonden. De oppasser ging boven de patiënte op een balk liggen en bracht door middel van een dikke slang een hoeveelheid van niet minder dan zes emmers lauw zeepwater in de ingewanden, waarna de heer Vrielink een injectie achter het oor toediende." De volgende dag was Sheila, die een flinke hoeveelheid zand en stenen bleek te zijn kwijtgeraakt, volkomen genezen.

1948: Kiosk voor de entree
	In juli 1948 werd door het Rode Kruis een houten "kiosk" naast de entree geplaatst waarin men boeken en tijdschriften kon deponeren voor de Nederlandse militairen in Indië. De Emmer Courant van juli 1948: "Het hoeft geen betoog dat de militairen overzee, die vaak lang verstoken van elk contact met het moederland, grote behoefte hebben aan geschikte lectuur." "Op allen wordt een beroep gedaan, om deze bus, die op geregelde tijdstippen door de goede zorgen het Roode Kruis zal worden geledigd, steeds te vullen met lectuur. In Den Haag werd een dergelijke actie een groot succes."

1949: Aanwinsten en geboortes
	Voor de opening van het nieuwe seizoen, als voorheen immer tijdens de paasdagen, werd er hard gewerkt om het park weer in een frisse jonge gedaante aan het publiek te kunnen tonen. Het paviljoen onderging een uitbreiding door de aanbouw van een eetzaal om aan de vraag van grote gezelschappen naar warme maaltijden te kunnen voldoen. Het terras werd vergroot waardoor de weg ervoor moest worden verlegd. Door het verleggen van weg moest de eendenvijver worden verplaatst. Dit werk was voor de paasdagen nog niet gereed. Wel waren alvast de vijvers voor de flamingo's en de kraanvogels vernieuwd. EC april 1949. In 1941 arriveerde er een bison in het park. Het is niet bekend of er tussen 1941 en 1949 jonge bisons zijn geboren. In ieder geval werd op 1 mei 1949 een bison kalfje geboren. Het "terras" van de bisons werd in 1949 opgevuld met scherpzand waardoor ze zich nog beter thuis voelden. EC april 1949. Zeker tot midden jaren ’60 waren er in het park nog twee bisons, getuige de foto van een bezoekster in die jaren. twee bruine beren. Zij waren in de winter geboren. EC april 1949. een kameel, geboren maart 1949. EC april 1949. vier Wallabie kangoeroes geïmporteerd uit Australië. EC april 1949. vijf marterhonden uit Noord China en Japan. Enig in Nederland. EC april 1949. een pekari (ook wel navelzwijn) uit Zuid-Amerika. EC april 1949. een chimpansee uit Artis. EC april 1949. een Sumatraanse krokodil uit Blijdorp. EC april 1949. een reuzenschildpad op het veldje van de ezelbaan. EC april 1949. twee ijsberen. EC november 1949. een paar adelaars uit Joegoslavië. EC november 1949. In de Emmer Courant van april 1949 staat verder dat de directie blij was met de gunstige winter, waardoor er weinig sterfte was. Dieren aankopen was namelijk een dure aangelegenheid: "Een gewone prijs voor tijgers is op het ogenblik f 13.500,- per paar."

1949: Prospère de chimpansee
	In 1938 liet de dierenarts Tommy de in heel Nederland bekende chimpansee Tommy inslapen omdat hij TBC bleek te hebben. In mei 1939 kwamen twee nieuwe chimpansees aan in het park. Waarschijnlijk leefde één van hen voort onder de naam Tommy, want deze naam zou in 1942 nog in een artikel in de Emmer Courant voorkomen. Noot: dit artikel is nog niet gevonden. Mogelijk was dit de chimpansee Prospère, die in 1949 uit de diergaarde Artis terug kwam. De Emmer Courant van juni 1949: "Prospère, de chimpansee, welke het winterhalfjaar doorbracht in Artis te Amsterdam, kwam vrolijk en gezond in het Noorder Dierenpark terug en gaf door vreugdekreten blijk de directeur, die hem met de auto kwam halen, te herkennen." "Hij is reeds lang hersteld van een ziekte die hij kort voor zijn vertrek naar Artis kreeg, de zogenaamde amoebendysenterie die bij apen zeer gevaarlijk is en gepaard gaat met hevige diaree." Hij wist het publiek van het Noorder Dierenpark weer op een kostelijke manier bezig te houden. Net als Tommy had hij geleerd aan tafel te eten en vork en lepel te hanteren. Zijn menu was gevarieerd en bestond uit acht beschuiten, acht meelkoekjes, drie koppen thee met suiker, een half flesje Nutricia aangezuurde volle melk, vier grote appels, een krop sla, lof of andere groente en gekookte gort. EC juni 1949.

1949: ontsnapte dassen
	Net als in 1939 ontsnapten er wederom twee dassen. De Emmer Courant van juni 1949: "Enkele weken geleden ontsnapten twee dassen. Eén daarvan werd door oppasser H.Kappe in het wildpark opgespoord en gevangen. Hij had juist buiten de afrastering een hol van anderhalve meter lengte gegraven, was met vijftien eieren van een kalkoen, die binnen de afrastering zet te broeden, stuk voor stuk over de anderhalf meter omheining geklommen zonder dat ook maar één ei gebroken was. De eieren lagen een halve meter van het hol verwijderd. De das zal zeker van plan zijn geweest de eieren als voedselvoorraad in het hol op te slaan." "De kalkoen was door hem zo toegetakeld dat deze het leven liet." "De andere das is nog niet terug."

1949: vernieling
	Vandalisme kwam ook in 1949 al voor. De Emmer Courant van juni 1949: "De kraanvogels, kokmeeuwen en stormmeeuwen zijn weer met broeden aangevangen en zelfs de mantelmeeuwen, die in ons land praktisch nooit broeden, hadden eieren. Dit is in gevangenschap een zeldzaam geval." "Een vandaal heft echter zondag het gaas vernield en de eieren van twee nesten weggehaald. De politie stelt een uitgebreid onderzoek in. Diegene die aanwijzingen kan verstrekken die leiden tot opsporing van de dader zal beloond worden."

1949: Damhert op de vlucht
	De maand juni bleek goed voor meerdere ontsnappingen. Na de dassen ontsnapte er ook een 150 pond wegend Axix hert afkomstig uit Brits-Indië. Het hert was de weide achter de villa van dokter Hospers ingevlucht en bleek neigingen te hebben om mensen aan te vallen. Bij het naderen van een groep schoolkinderen werd de bok onrustig en nam een sprong over de afrastering van meer dan anderhalve meter hoog. Via de weide van R.Zegering Hadders gelukte het dier de openbare weg te bereiken. De Emmer Courant van juni 1949: "Door de Hoofdstraat ging het via de Noorderstraat naar de Westerstraat waar het uiteindelijk gelukte het dier in de kippenren van landbouwer Reinders te vangen." Het dier bezweek tijdens de terugtocht, vermoedelijk aan een hartverlamming.

1949: Kangoeroe op de vlucht
	Bij ontsnapte dassen en een hert bleef het niet. Ook een kangoeroe blijkt goed te zijn voor een behoorlijke sprong. Oppassers waren bezig het dier over te hokken, toen het met een onverwachte sprong de vrijheid tegemoet ging. Via de omheining kwam het beest in de Sterrenkamp terecht. De Emmer Courant van juni 1949: "De oppassers, die reeds dadelijk de achtervolging hadden ingezet, slaagden erin de kangoeroe in de tuin van de familie Fidder op te vangen."

1949: Berenvlees te koop
	Zeer opmerkelijk was de reden voor de dood van twee bruine mannelijke beren. Zij moesten worden opgeruimd om plaats te maken voor twee volwassen ijsberen. De Emmer Courant van november 1949: "Daar in dierentuinen in binnen- en buitenland momenteel geen behoefte aan deze dieren bestaat en de directie van het Noorder Dierenpark ze niet in handen van handelaren wilde stellen, werden de beren door marechaussees doodgeschoten. Daar het vlees van beren zeer smakelijk moet zijn, werd dit in het zout gezet. Het zal voor menselijke consumptie dienen."

1949: Een krokodil
	In augustus 1949 arriveerde uit Diergaarde Blijdorp een grote krokodil die niet minder dan 2,5 meter lang was, aldus de Emmer Courant van die maand. Het dier vond onderdak in het nijlpaardenhuis, waarin een hoek voor hem werd ingericht. De krokodil had de reis per spoor vanuit Rotterdam naar Emmen gemaakt.

1950:


Bronvermelding:
Tentoonstelling 2008 in de bibliotheek Emmen. Emmer Courant mei 1946. Emmer Courant 12 juli 1946. Emmer Courant november 1946. Emmer Courant mei 1947. Emmer Courant juli 1948. Emmer Courant april 1949. Emmer Courant juni 1949. Emmer Courant november 1949. Foto's: Archief gemeente Emmen. R.Boelens. E.Hof. T.Bakker.