|
Jan van Peer (1877-1952), stichter van de gelijknamige winkel op de hoek Hoofdstraat
Derksstraat, werd geboren te Wildervank als zoon van Arend van Peer en Roelfien Smit.
Later verhuisde hij met zijn ouders naar Schoonoord alwaar Jan timmerman werd bij de
Oranjekanaal Maatschappij. Als bijverdienste verkocht hij echter naaimachines, omdat er niet
altijd voldoende werk voor hem was. Jan was een energieke man die niet bij de pakken neerzat. Al
snel merkte hij dat er in de handel meer geld te verdienen was dan in het timmermansvak.
In 1901 begon hij in zijn huis te Schoonoord met de verkoop van naaimachines om in 1904
aldaar zijn eerste kleine winkeltje te beginnen. De naam van het winkeltje was "De
strijd".
Jan van Peer trad in 1900 in het huwelijk met Aaltje Welling (1880-1935) uit Borger dat
volgens hem toch maar een uurtje lopen was. Haar vader (Harm Wever) was wever, slager maar
verkocht kennelijk ook horloges.
Ook Jan zag daar omzet in, maar behalve horloges en naaimachines verkocht hij in "De
Strijd" ook galanterieën, porselein, glas- en aardewerk en aanverwante zaken.
Uit het huwelijk van Jan van Peer en Aaltje Welling kwamen zes kinderen voort, waarvan
Dirkje, Arend en Harm Jan al spoedig in de winkel meewerkten.
Het gezin van Jan van Peer verhuisde in 1910 van Schoonoord naar Emmen.
Aan de Hoofdstraat, in de volksmond destijds Stationsstraat geheten, werd een winkel geopend waar
kinderwagens, meubelen, uurwerken, naaimachines, huishoudelijke artikelen en kachels werden
verkocht. De aanwezigheid van een grote markt en een treinstation in Emmen zal debet aan deze
verhuizing zijn geweest.
Bijzonder is dat hij de winkel grotendeels zelf zou hebben gebouwd. Met gebouwd kan ook
verbouwd worden bedoeld. Er is zeker enige gelijkenis tussen de voormalige woning en het nieuwe
winkelpand. Het lijkt erop alsof het dak één verdieping hoger is herplaatst en dat een zijdeur
is dichtgemetseld.
Het winkelpand gold in die tijd als de grootste winkel van Emmen en omgeving en de zaken
gingen goed. Een nog groter pand zou een goede investering zijn. De Hoofdstraat was in die tijd
nog niet volledig volgebouwd. Op het perceel waar tot uiterlijk 1907 de boerderij van de familie
Derks stond, op de huidige hoek Hoofdstraat en Derksstraat, werd
een nieuw winkelpand gebouwd.
Het nieuwe winkelpand was een gedurfd ontwerp met kenmerkende hoge ramen en een
torentje. Als eerste winkel in Emmen had het verlichting met gaslampen. Bouwer van het
winkelhuis was Jan van Peer, een broer van de oprichter Jan van Peer.
Het assortiment in de winkel was heel uitgebreid. Er werden o.a. buikorgels verkocht,
trekharmonica’s, violen, maar ook porselein, grafzerken en meubels. Er was zelfs een
meubelwerkplaats, waar Jan van Peer zelf meubels maakte! Het winkelbedrijf bleef zich
razendsnel ontwikkelen ondanks dat er bijvoorbeeld van Emmermeer nog geen sprake was.
In 1923 werd aan de overzijde "het toonkamergebouw" gebouwd waar de "Slaapkenner", de
beddenspeciaalzaak van de familie van Peer, in werd gevestigd. Achter dit gebouw bevond
zich tot 1980 nog de eigen meubelmakerij.
Naast de slaapkenner verrees in 1924 een magazijnhuisje welke in gebruik werd genomen
door Oriënt, een Van Peer speciaalzaak in Oosterse artikelen. Harm Jan van Peer heeft samen
met vrouw en kinderen nog in het stijlvolle oude pandje gewoond. Ook opvolger J.E.S. van
Peer is hier in 1940 geboren. De stenen welke bij de bouw zijn gebruikt zijn afkomstig van
de in 1922 afgebroken Gereformeerde Kerk aan de Vreding.
In 1928 namen Harm Jan, Arend en zus Dirkje het bedrijf over. Op de achtergrond bleef
de grondlegger nog steeds meubels maken. In 1952 kwam hij te overlijden. Hij werd begraven
op het oude kerkhof aan de Kerkhoflaan.
Het oorspronkelijke magazijnhuisje werd als woonhuis toch wat te klein voor Harm Jan,
vrouw en kinderen waardoor in 1954 achter het hoofdgebouw een woonhuis werd betrokken,
compleet met een tuin. Tot dan woonden daar zus Dirkje en opa. In het oorspronkelijke
magazijnhuisje ging zich toen, de nu nog steeds bekende juwelier, Van Ess vestigen. Van
Ess bleef er tot 1966, het moment waarop deze zich aan de Notaris Oostingstraat ging
vestigen. Dierenwinkel Natura nam de leeggekomen plaats in. In 1966 vond ook de eerste
grote verbouwing plaats. Het zo roemruchte torentje moest het veld ruimen en de prachtige
oude gevel verdween achter witte kunststof beplating.
In 1962 maakte Harm Jan's zoon Jan Eduard Siewerd (Jes) van Peer op 22 jarige leeftijd
zijn entree in het bedrijf waarvan hij in 1974 de leiding zou overnemen. Vader Harm Jan
kwam in 1985 te overlijden.
In 1982 voegde zich in het oorspronkelijke magazijnhuisje de reeds beschreven nieuwe tak
aan de Van Peer keten toe. Oriënt, gedreven door de vrouw van J.E.S. van Peer, Janny.
Ondertussen was er ook gestart met verkoop met tenten in een eenvoudige kampeerhal (nu
"Mode de Vries") Eerstens stonden de tenten in de tuin behorende bij de woning maar in
1980 ging het woonhuis en tuin achter het oorspronkelijke pand plaats maken voor de
speelgoedafdeling "Intertoys". In 1993 werd achter de Oriënt een prachtige kampeerhal met
de naam "Intercamp" gebouwd waar zoon Berjo, die daarvoor manager was geweest bij
"Intertoys Nederland", de leiding kreeg. In 2009 werd de kampeerafdeling omgevormd tot
"Tuin & Serre meubelen Van Peer".
De slaapkenner kwam in 2000 in handen van zoon Jan van Peer. Het oorspronkelijke
hoofdgebouw met de naam "Spectra" werd geleid door Ronald.
Het Van Peer straatje was geboren. Helaas is een daadwerkelijke ludieke poging een
Van Peer passage te stichten mislukt omdat ambtenaren daar een stokje voor staken.
Opvallend is dat vele personeelsleden al jarenlang bij Van Peer werken. Het verloop
is zeer gering wat alleszeggend is over het bedrijf en de directie.
Anno 2001, toen de firma Van Peer het 100 jarig bestaan vierde, werden alle
kunststoffen beplatingen die het pand jarenlang "een modern jasje" gaven weggehaald.
Het oude torentje, welke in 1966 tijdens diverse verbouwingen in de jaren 60 was
verdwenen, werd gelukkig weer herbouwd.
|
Home - start
Jan van Peer
J.E.S.van Peer
