dot Home - start
dot Historie
dot Emmen centrum
dot Wijken buurten straten
dot Cultuur
dot Straatnamen

dot Gemeente archief
De historie van Emmen in woord en beeld

Op 19 december 2018 heeft HE van de heer S.G. (Geert) Hovenkamp uit Hilversum zijn gehele digitale archief in ontvangst mogen nemen. Gedurende 25 jaar heeft hij onderzoek gedaan naar familierelaties in Emmen en de locatie waar ze woonden (periode van omstreeks 1600 tot 1832) Het is in omvang, compleetheid en geordendheid mogelijk het grootste particuliere archief van Emmen. In samenwerking met het Erfgoednetwerk zal bekeken worden hoe e.e.a. ontsloten kan worden.
Geert, bedankt ! ! !

Logo Historisch Emmen

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

blauwe lijn
dot Laatst gewijzigd dot Over deze site dot Sitemap dot E-mail dot

Hoofdstraat: Deen - Naber - Ten Napel Omhoog


Bewoning: Omhoog


kaart 1880
gebruik uw muis voor informatie


kaart 1916

jaar sectie eigenaar
voor 1800 erf #44 -
1807 C969 Hindrik Meijering
1832 C969 Willem Alberts (tuin)
1880 C2553

Geert Egberts Hovenkamp,
boerderij met caféfunctie

1906 Nieuwbouw
1916 C5095 -

Nog onbekend: wie helpt?

  • Mannes herenmode (1978-19xx)
  • Frenchy (Heldring) (19xx-19xx)

Noot: er zitten nog hiaten in vestigingsjaren. Hoewel de kranten uit die tijd zijn aangehouden overlappen de jaren elkaar.

 

1934: verbouw en splitsing in twee winkeleenheden.

 

Nog onbekend: wie helpt?

  • Mannes herenmode (1978-19xx)
  • Frenchy (Heldring) (19xx-19xx)

Café Deen: Omhoog

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat café Deen
Voor de deur staat Elzo Deen.
Foto van voor 1906.
Foto: E.Hof.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat café Deen
Foto van voor 1906.
Foto: archief gemeente Emmen.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat Elzo Deen Alberdina Struik
Elzo Deen en Albertina Struik.
Beide zijn in "doordeweekse" Drentse kleding gehuld als de boer en boerin "uit gasten gingen". Albertina draagt een Drents oorijzer. Op zon- en feestdagen zou zij een witte kanten doek hebben gedragen. Het sjaaltje dat zij op de foto draagt was (in Drenthe) ietwat ongebruikelijk.
Foto: B.van der Zwan-Deen.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat café Deen
Foto: E.Hof.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat café Deen
Foto: E.Hof.

van tot bewoner adres
- 1907 E.Deen, caféhouder -

Elzo Deen (1830-1907) geboren in Vries, was een zoon van Gerrit Deen en Arendina Dina Elties Oomkes Kruisinga. Hij overleed op 23 december 1907 in Emmen, 77 jaar oud.

Hij huwde in 1856 te Odoorn met Margaretha Philippina van Wiebel (1829-1871).

Uit dit huwelijk kwamen vijf kinderen voort:

  • Georg Friderich Carl Willem Deen te Exloo (*1857)
  • Gerrit Albertus Deen te Valthe (*1859)
  • NN Deen te Valthe (1861-1861)
  • Christiaan Deen te Valthe (*1863)
  • Maria Catharina Eliza Deen te Valthe (1866-1866)

Elzo Deen huwde in 1873, twee jaar na de dood van zijn vrouw, met Albertina Struik (1848-1943) uit Emmen.

Uit het tweede huwelijk kwamen zes kinderen voort:

  • Lambert Deen te Emmen (*1874)
  • Gerardus Deen te Emmen (*1876)
  • Karel Deen te Emmen (*1879)
  • Elzo Deen te Emmen (*1881)
  • Boele Deen te Emmen (*1884)
  • Henderika Wicherdina Deen te Emmen (*1886)

Bij de geboorte van zijn kinderen uit zijn eerste huwelijk gaf hij op koopman te zijn. Deen handelde in schapen en varkens. In Emmen was hij ook caféhouder. In 1890 moest hij zich voor de kantonrechter verantwoorden wegens "het als tapper aanwezig hebben van bezoekers in zijne tapperij gedurende den voor sluiting bepaalden tijd". De tapper E.D. uit Emmen werd veroordeeld tot een boete van ƒ7,- subs. 5 dagen hechternis.

Van Elzo Deen is bekend dat hij blind was, hetgeen op bijgaande (unieke) foto is te zien.

 

Café Deen

In 1860 werd Geert Hovenkamp als logementhouder in Emmen genoemd. Het logement (hotel) stond op de hoek van de huidige Hoofdstraat en Noorderstraat. Hovenkamp bezat ook twee huizen aan weerszijden van het hotel. Eén ervan stond aan de huidige Hoofdstraat waar Elzo Deen kwam te wonen.

De bovenste foto kenmerkt zich door rust en ruimte. Er is geen sprake van auto's en trams. Opvallend is de breedte van de zandweg. Als reden wordt, wat men vroeger "de drift" noemde, aangegeven. Dit was het opjagen van het vee naar de belangrijke veemarkt in Emmen. Over een smalle weg had dit tot problemen kunnen leiden. De hekken aan beide zijden van het café waren markthekken waarachter de schapen werden vastgehouden om verhandeld te worden.

Het café was erg in trek bij bewoners uit de veenstreken. Het was in 1880 het enige woonhuis aan de westzijde van de "Dorpsstraat". Langs de zandweg lag aan de westelijke zijde slechts een strook met bomen die doorliep tot de huidige Derksstraat.

Er zijn verschillende publicaties over het jaar van afbraak:

  • In 1906 - bron: "Toen verkeerslichten nog ontbraken" door B.J.Mensingh, uitgeverij Drenthe te Beilen. ISBN: 90-75115-12-1. Pagina 43
  • In 1910 - bron: "Rondom de Heerenhof, historische balans van Emmen, een stad vol dorpen in het jaar 2000", door Ger de Leeuw. Uitgeverij Drenthe, Beilen. ISBN 90-75115-29-6. Pagina 48.

Jan Naber: Omhoog

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat melksalon Naber
Foto: E.Hof.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat melksalon Naber
"Café Centraal" staat op de gevel.
Foto: A.Pool.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat melksalon Naber
Foto: E.Hof.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat melksalon Naber
Foto: archief gemeente Emmen.

van tot ondernemer adres
1910 1934 J.Naber, confiseur Stationsstraat

Jan Naber (*1878) geboren te Westerbork, was een zoon van Arend Naber en Hinderkien Boer. Hij huwde in 1905 te Delfzijl met Geertruida Aleida van Lier uit Groningen. Uit het huwelijk kwamen twee kinderen voort waaronder de bekende Koos Naber.

Jan Naber begon ooit als bakkersknecht in Groningen. In Emmen startte hij in de Noorderstraat, toen nog Noordeind geheten, met een banketbakkerszaak.

Omstreeks 1906 kocht hij het boerderijtje van Elzo Deen. Hij liet dit afbreken om op deze plaats een "melk- en theesalon" te beginnen.

Het winkelpand dat hij liet bouwen heeft sterke Duitse invloeden, die mogelijk voortkomen uit de reizen die Jan Naber daar maakte. Het pand werd voorzien van spiegelruiten en er was elektrisch licht. Als men heden ten dage omhoog kijkt ziet men één van de best bewaarde geveltjes in Emmen met twee karakteristieke torentjes. (bron: Mensingh 1996 p.44)

De nieuwbouw was volgens het ontwerp: "Eener winkelbehuizing met schuur en paardenstal". Links tot en met de dakkapel kwam de melksalon, rechts van de dakkapel een winkel.(bron: De Leeuw 2000 p.48)

Het nieuwe pand van Jan Naber zou gebouwd zijn door Sterenberg (bron: Mensingh 1996 p.43) of J.Daanje (bron: De Leeuw 2000 p.48).

De Emmer Courant van april 1933: "De bekende banketbakkerij Naber heeft aan haar zaak een ijscofabriek verbonden. We namen een kijkje en hebben niets dan lof over de bereiding welke geheel geschiedt met de nieuwste machines. Onze smaakorganen reageerden dan ook met "het smaakt naar meer" toen wij deze week een proefje namen."

In 1934 vond een verbouwing plaats waardoor het winkelpand twee winkeleenheden kreeg. Meest in het oog springend was de grotere winkelruit aan de rechterkant. Hier kwam waarschijnlijk een café(etje) (bron: Mensingh) of bakkerij/lunchroom (bron: Pool) van Jan Nijemanting.


Foto Vonk: Omhoog

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat melksalon Naber
Foto: A.Pool.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat VVV De Wegwijzer
Foto: R.Boelens.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat VVV De Wegwijzer
Foto: R.Boelens.

Winkeleenheid 1: linkerdeel
van tot ondernemer adres
1934 1937 Vonk, fotospeciaalzaak Hoofdstraat 43

In 1934 vond een verbouwing plaats waardoor het winkelpand twee winkeleenheden kreeg.

In de linker winkeleenheid vestigde Vonk een fotospeciaalzaak. Er kwam een fotoatelier met wachtkamer en een winkel met atelier. Aan de achterzijde kwam een donkere kamer.

Het ontwerp hiervoor werd gemaakt door J.van Ess in opdracht van J.Nijemanting. (bron: De Leeuw 2000 p.48)

van tot ondernemer adres
1937 - A.Meilink, fotospeciaalzaak
aan de achterzijde
Hoofdstraat 46

Omstreeks 1934 kwam Ab Meilink in dienst van Vonk die de fotozaak vermoedelijk tussen 1934 en 1937 overnam.

In 1937 gaf Meilink het architectenbureau Blaauw de opdracht een ontwerp te maken voor een nieuw fotoatelier achter het winkelpand om zich daar te vestigen. (bron: De Leeuw 2000 p.48)

van tot ondernemer adres
1937 1939 J.Nijemanting, VVV kantoor
De Wegwijzer
Hoofdstraat 43

J.Nijemanting betrok toen de linker winkeleenheid. De Emmer Courant van mei 1937: "De heer J.Nijemanting opent in de vroegere fotozaak Meilink woensdag het sigarenmagazijn "De Wegwijzer".

De Wegwijzer was een sigarenzaak maar (waarschijnlijk) ook het eerste VVV kantoor in Emmen. De VVV, waarvan J.Nijemanting secretaris was, was in 1906 opgericht.

J.Nijemanting had als bijnaam Jan Oranje. Hij was een vurige aanhanger van het Oranjehuis en stond erom bekend dat hij heerlijke Valencia, een soort oranje ranja, kon maken.

In juli 1939 nam Nijemanting afscheid van Emmen. Hij had een baan aanvaard als hoofd van de luchtbeschermingsdienst in Gorinchem. De Emmer Courant van juli 1939: "Om uitdrukking te geven aan haar waardering, hebben de gezamenlijke vereenigingen gemeend bij dit afscheid een cadeau te moeten aanbieden, in de vorm van een tabaksdoos, waarin op de bovenzijde de Ned.herv.kerk en op de onderzijde de namen der schenkende vereenigingen werden gegraveerd, zijnde de Oranjevereeniging, de Ver. voor Vreemdelingenverkeer, het verband Drenthe van de N.V.L., de afdeling Emmen der N.V.L., de rijvereeniging Emmen en Omstreken, de B.V.L. en de Concertcommissie."

Nijemanting werd door burgemeester Bouma geschetst als de verpersoonlijking van de luchtbeschermingsgedachte in deze omgeving.


't Rookersparadijs: Omhoog

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat Rokersparadijs
Foto: P.Meilink.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat Rokersparadijs
Foto: P.Meilink.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat Rokersparadijs
Foto: S.Hoek-Beugeling.

Winkeleenheid 1: linkerdeel
van tot ondernemer adres
1940 - 't Rookersparadijs Hoofdstraat 69 (1952)
Hoofdstraat 75 (19xx)

In de linker winkeleenheid vestigde zich een tabakswinkel.

De Emmer Courant van mei 1940: "In het vroeger door J.Nijemanting bewoonde winkelpand aan de Hoofdstraat is vrijdag het nieuwe sigarenmagazijn "Het Rookersparadijs" geopend. Men vindt er een uitgebreide sortering van kwaliteitsmerken en een prettige bediening."

De winkel werd o.a. gedreven door:

  • De heer Ketelaar (contact gezocht met familie of bekenden)
    Was dit in 1947 J.Ketelaar, kruidenier, Hoofdstraat 89?
  • De heer R.Christ (contact gezocht met familie of bekenden)


"Rookersparadijs" werd "Rokersparadijs"

Sapho: Omhoog

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat Sapho

Winkeleenheid 1: linkerdeel
van tot ondernemer adres
- - Sapho damesmode
linker winkeleenheid
Hoofdstraat 75

Ten Napel: Omhoog

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat banketbakker Ten Napel
Foto: R.Boelens.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat banketbakker Ten Napel
Foto: archief gemeente Emmen.

Foto Historisch Emmen Hoofdstraat banketbakker Ten Napel
Foto: E.ten Napel.

Winkeleenheid 2: rechterdeel
van tot ondernemer adres
1934 - E.ten Napel, banketbakker
C.ten Napel, banketbakker
I.de Sousa, banketbakker
Hoofdstraat 37
Hoofdstraat 68
Hoofdstraat 77

In de rechter winkeleenheid vestigde zich bakker E.ten Napel.

De Emmer Courant van november 1934: "De heer E.ten Napel opent een nieuwe bakkerij in het vroeger door den heer J.Nijemanting bewoonde pand aan de Hoofdstraat. Door den heer J.van Ess werd het pand verbouwd tot een moderne winkel, die er zoowel van binnen als van buiten aantrekkelijk uitziet. De reputatie die den heer Ten Napel in Klazienaveen en omgeving geniet, is een waarborg dat ook zijn klanten in Emmen niet te klagen zullen hebben."

De bakkerij werd opgericht door Evert ten Napel, die in 1906 als boerenzoon uit Vollenhove op 25-jarige leeftijd zijn eerste zaak vestigde in Klazienaveen.

Evert had twee zonen Hendrik [Hennie] en Cornelis [Cor]. Toen deze de volwassen leeftijd naderden besloot Evert dat beiden een eigen zaak moesten krijgen. In 1934 werd het winkelpand in Emmen gehuurd, waar Cor de scepter ging zwaaien. Cor huwde in 1938 met Saakje Schuurman, een zuster van Bockelina Schuurman woonachtig aan de Noorderstraat, zie "Radio Stuulen".

Oprichter Evert was inmiddels druk als gemeenteraadslid en wethouder van de gemeente Emmen en werd vooral in Klazienaveen een bekende persoonlijkheid. Naar hem is een straat en een flatgebouw genoemd.

Cor en Saakje kregen tussen 1939 en 1948 drie zonen en twee dochters. De drie zonen kwamen (in verschillende jaren) allen op 5 november ter wereld. De Emmer Courant heeft dit een artikel waard gevonden.

Alle kinderen zijn regelmatig in de winkel en in de bakkerij te vinden geweest omdat het in de vijftiger en zestiger jaren zeer gebruikelijk was dat het hele gezin van een middenstander meewerkte.

Bestellingen werden op de fiets tot in bijvoorbeeld Emmerschans en Zuidbarge gratis bezorgd. Het gebeurde regelmatig dat later de houten gebaksdoos weer moest worden opgehaald en nog weer later de rekening gepresenteerd. Dat een klant vroeg om een week later nog eens te komen omdat de gebaksdoos nog niet leeg was, was een uitzondering; maar dat de rekening twee of meer keren moest worden gepresenteerd was minder uitzonderlijk.......

Ondanks het feit dat alle drie de zonen de eerste beginselen van het bakkersvak werd bijgebracht, heeft toch uiteindelijk geen van deze drie Cor opgevolgd. De uitspraak van vader tot oudste zoon: "je mag alles worden als je maar geen bakker wordt" leidde er toe dat hij ze allen de kans gaf om te studeren.

Wel bleef er altijd familie in de zaak werkzaam. Toen Cor het op zeker moment wat kalmer aan wilde gaan doen heeft eerst Evert, de oudste zoon van Hennie, een paar jaren in de zaak gewerkt om te kijken of hij er voor voelde deze over te nemen. Evert jr bleek echter allergisch voor bloem te zijn, de reden waarom Nederland hem heeft leren kennen als sportjournalist. Later is Henk, de jongste zoon van Cor nog enige jaren bakker geweest. Ook hij ambieerde uiteindelijk een ander beroep.

Juist toen het erop ging lijken dat er geen Ten Napel als opvolger beschikbaar was, kwam Hennie’s oudste dochter Anneke uit Madeira terug naar Nederland met de Portugese bakker Ivo de Sousa. Omstreeks 1966 namen Ivo en Anneke de zaak van Cor over. Zij leidden de bakkerszaak nog vele jaren.

In Klazienaveen had Hennie’s jongste zoon Jan de zaak ondertussen van zijn vader overgenomen en deze Ten Napel had wel twee zonen, Henk en Gertjan, die uit het goede bakkershout bleken gesneden. Beiden gingen vanzelfsprekend in de zaak.

De geschiedenis van 1934 herhaalde zich. Er waren weer meerdere bakkers Ten Napel, dus er moesten meerdere zaken komen. Eerst openden vader en zonen een tweede zaak in Nieuw-Amsterdam. Toen enige tijd later Ivo en Anneke die, evenals destijds Cor, geen opvolgers hadden, besloten dat het tijd werd om de zaak aan anderen over te dragen, werd ook het bedrijf in Emmen door Jan en zijn zonen overgenomen. Dit betekende dat er na ruim 70 jaren nog steeds Ten Napels aan het hoofd van de gelijknamige bakkerij staan.

De Souza liet in 2001/2002 de luifel, welke als gevolg van "het luifelplan" was aangebracht, weer wegnemen waardoor de karakteristieke gevel weer beter uit kwam. (bovenstaande: bron - E.ten Napel)

Aan weerszijden van de centrale dakkapel zijn weer twee dakramen zichtbaar.


Bronvermelding: Omhoog

  • S.Hoek-Beugeling.
  • Drents genealogisch jaarboek 2001 jaargang 8. Uitgave Drentse Historische Vereniging.
    Druk: Koninklijke Van Gorcum Assen. ISBN: 1381-2831.
  • Onder de naam "Bruino" begin jaren 70 gepubliceerde historische artikelen over Emmen in het Emmer Weekblad.
  • Artikel van H.T.Buiskool in de Emmer Courant van maandag 5 oktober 1953.
  • Kaartje gegenereerd met een proefversie van Hazadata, met dank aan André Dekker voor de gegevens.
  • Zie ook: "100 jaar Emmen, veranderingen in bebouwing" deel 1
    Door Sis Hoek Beugeling, J.Withaar, Gerrie van der Veen
    Noordboek 2004, ISBN 90.330.1275.8

 

Wie helpt? Omhoog

 

Klik hier om een e-mail aan Historisch Emmen te versturen Historisch Emmen zoekt altijd naar informatie.
Foto's, kranten, artikelen, advertenties, knipsels, stambomen, genealogie, alles is welkom.
Na digitalisering ontvangt u alles retour.
Help mee Historisch Emmen beter en vollediger te maken.