Crusen - Kooiker - Homan

Hoofdstraat: Crusen - Kooiker - Homan - Boerland
Bewoning Crusen Akte 11 juni 1738 Kooiker Homan Boerland	Bronvermelding Wie helpt?

Bewoning:
kaart 1880 gebruik uw muis voor informatie kaart 1916	Er bestaan verscheidene publicaties over het reeds lange tijd geleden afgebroken schultehuis in Emmen. Ook de woning van Lucas Crusen, onderwerp van dit artikel, werd in 1742 aangemerkt als het "schultehuis". De reden is duidelijk: in 1738 werd het door Lucas Crusen als onderpand gegeven bij schulte Christiaan Wolter Emmen voor een lening. Crusen heeft die lening niet kunnen aflossen, waardoor de schulte eigenaar werd. Het pand, op erf #47, stond toen tijdelijk leeg en was slechts kort eigendom van de schulte. Hij heeft er nooit gewoond. 1722 Lucas Crusen dreef een kroeg. (bron: SP74/I/3, 13-06-1722) Bij de momberbenoeming van hm Berend Harms Kuiper van Valthe, mm Harm Klasen Kuiper, mm Jan Wolters Huising, over de kinderen van † Jacob Brinks en † Geesje Brinks werd vermeld: "vertering bij Lucas Crusen". 1726 Lucas Crusen dreef een kroeg. (bron: SP74/I/56, 20-11-1726) Bij de momberbenoeming van hm Berend Harms Kuiper van Valthe, mm Harm Klasen Kuiper, mm Jan Wolters Huising, over de kinderen van † Jacob Brinks en † Geesje Brinks werd vermeld: "Lucas Crusen wegens verteringen en uitpanding tegen Berend Brinks". 1738 Lucas Crusen leende f 140,- van schulte Christiaan Wolter Emmen wegens mijnpenningen (opbrengsten van veilingen), carspelrekeningen, verschoten (voorgeschoten) geld. Als onderpand gold zijn huis en hof te Emmen. (bron: SP72/II/64vo, 11-06-1738) 1742 Om het eigendomsrecht van de schulte voor dit huis aan te geven vermeld het haardstedenregister uit 1742: "Scholten huijs bevorens bij Lucas Crusen bewoont staat leeg". Crusen heeft zijn lening kennelijk niet aan de schulte kunnen aflossen waardoor het onderpand, de woning, in bezit kwam van schulte Christiaan Wolter Emmen. Uit de vermelding kan worden opgemaakt dat Crusen er ook niet meer woonde. 1748-1763 Vermoedelijk tussen 1742 en 1748 is het huis aan de familie Cremers verkocht. Al in 1748 woonde Remmelt Cremers (1711-1763) daar. Het bleef een kroeg en herberg blijkens vermeldingen in 1748 en 1763. 1764 Remmelt Cremers huwde in 1751 met Trientien Seubers. Zij werd in 1764 als weduwe op het erf #47 vermeld als keuter met een herberg. (HSR 1764) 1765-1806 Trientien Seubers huwde in 1765 met Albert Dunninge (1728-1806). Hij was halve boer ook herbergier blijkens vermeldingen in de periode 1784-1804 in de haardsteden- en andere registers. 1806-1813 Uit het huwelijk van Remmelt Cremers en Trientien Seubers werd een zoon geboren: Hindrik Cremers (1759-1813). Hij was derhalve de stiefzoon van Albert Dunninge en werd vermeld als halve boer, brouwer en was evenals zijn vader herbergier. Hindrik was in 1807 bewoner en eigenaar van het erf #47. Hij huwde met Aaltje Schirring (1762-1841) maar dit huwelijk bleef kinderloos, waardoor het erf #47 overging naar een andere tak binnen het geslacht Cremers. Deze tak dreef op het naastgelegen erf #45 eveneens een herberg. 1827-1832, sectie C999, C1000, C1001 De herberg op het erf #45 was eigendom van de weduwe Hilligje Vrijling (1727-1809) waar in 1807 haar zoon Roelof Cremers [Kreemers] (1753-1827) al als boer, brouwer en tapper werkzaam was. De grootvader van deze Roelof (eveneens Roelof geheten) was een broer van Remmelt Cremers. Roelof Cremers huwde in 1791 met Marchien Iken [IJken] (, †1840). Bij zijn huwelijk gaf op schatbeurder te zijn. Bij zijn overlijden werd als beroep herbergier aangetekend. Na zijn overlijden werd Marchien IJken eigenaresse van #47. De boedel is waarschijnlijk in 1856, zestien jaar na haar overlijden, verdeeld en verkocht. (bron: DA notaris S.J.Oosting toegang 0114.33, 1856, akte 1) In de akte worden een groot aantal personen genoemd waaronder de volgende (aanverwante) familieleden: Hillechien Cremers (Emmen) Jan Cremers (Emmen) Jantien Cremers (Emmen) Jantien Cremers (Zweeloo) Lammechien Cremers (Emmen) Marchien Cremers (Emmen) Roelof Cremers (Emmen) Hillechien IJken (Weerdinge) Roelof IJken (Emmen) Gerrit Mensing (Zweeloo) Deze Gerrit Mensing trouwde met Jantje Cremers (1795, †1848). Zij was een dochter van Roelof Cremers en Marchien IJken. Gerrit Mensing werd hun schoonzoon. 1880: sectie C4049 Via Gerrit Mensing en Jantje Cremers kwam perceel #47 in bezit van hun zoon Jan Mensing (1830-1889). Jan was dus de kleinzoon van Roelof Cremers en Marchien IJken, waardoor de herberg min of meer in familiekring bleef. 1916: sectie C5152

Crusen:
	Lucas Crusen, ook Lucas Crouse, Lukas Kruse. Lucas Crusen (*+/-1675, †1748) huwde met Anna Berents (†1722) werd met zijn vrouw in 1706 door de kerk aangenomen. Hij woonde voor 1742 in Emmen op #47 en dreef er vrijwel zeker een kroeg, want verscheidene malen werd er melding gemaakt van verteringen bij hem. Hij verzorgde daarnaast ook uitpandingen. Hij woonde in 1748 in Noordbarge op #88 of #89. Crusen werd in 1748 genoemd bij de liberale gift in Noordbarge, vermelding "arm". Lucas Crusen en Anna Berents kregen acht kinderen: Grietje (dp 1706, †1782) Albertjen (dp 1708) Roelof (dp 1710) Hugo (dp 1712, † 1715) Berendjen (dp 1714) Hugo (dp 1716, †1776) Jan (dp 1719, † na 1780) Hij werd op 18-05-1780 nog vermeld in Orvelte als erfgenaam van zijn zuster Adriana. (bron: SP74/III/184vo) Adriaantje (dp 1722) Op 19 november 1724, twee jaar na de dood van Anna Berents, trouwde Lucas met de weduwe Lammigje Arents Grellen (dp 1678, †1723) Zij was weduwe van Hendrik Derks (†1723). Uit dit tweede huwelijk kwamen twee kinderen voort: Annigjen (dp 1725) Warmolt (dp 1728) Opvallend zijn twee kindernamen uit het eerste huwelijk Hugo en Adriaantje. Beide waren destijds geen typisch Drentse namen. Waarschijnlijk zijn het vernoemingen van de voormalige schulte Hugo Emmen (schulte van 1685-1722) en zijn vrouw Adriana Theodora de Quaat. Finale scheiding tussen de erfgenamen van Adriana Crusen. Erfenis ƒ1456,-. Roelof Smits kreeg 1/7 deel, Hugo Crusen 1/7 deel, de rest (5/7 deel) afgegeven aan Jan Crusen in Orvelte. Lucas Crusen komt een aantal malen in akten van vrijwillige rechtspraak voor: In 1708 werd hij genoemd als gemachtigde voor de Ontvanger Generaal Ellents. In 1719 trad Lucas op als getuige bij geldelijke leningen van derden bij de diaconie van Emmen. In 1721 eveneens. In 1723 ging Lucas zelf zijn bekende lening aan bij de schulte. In 1732 werd hij vermeld als echtgenoot van Lammigje Grellen waarbij de familie van Lammigje beschreven werden als boedelbezitters. Lucas Crusen werd op 23 februari 1748 in Emmen begraven.

Akte 11 juni 1738:
	Lambert Ludolph Huisngh, wegens hogere overheid Banher-scholte over Zuidenvelt en scholte van Sleen cum annexis ambtsgaders geauthoriseerde scholte van Emmen, Odoorn ende Roswinkel certificere hier mede dat persoonlijk voor mij en twee gequalificeerde keurnoten-geërfden in de marke Emmen, dit waren Roelof Hendriks Cremers en Roelof Quants, gecompareert en erschenen is Lukas Cruse tot Emmen mede caverende voor zijn huijsvrouw, kinderen en erfgenamen, verklarende aan de scholte Christiaan Wolter Emmen opregt en de deugdelijk wegens mijnpenningen, carspelrekeningen, verschoten geld, etc, na deductie van het daarna betaalde verdiende en hetgene hem uit de carspelrekeninge van het jaar 1737 was competerend en wat verder van de creditor opgemelt nog te hebben te praetenderen, alles tot dato dezes, berekent schuldig te wesen een summa van een hondert-en-veertig Caroli-gulden, belovende en aannemende die summa jaarlijks tegen vier per cento te sullen verrenten, sullende het eerste jaar interesse komen te vervallen op Ligtmis 1739, vermits het verschot reeds in de maand Januarij 1738 is gedaan en de schulte van mijnpenningen, carspelrekeninge, etc. doenmaals ook heeft geëxteert, ende vervolgens alle jaren op Ligtmis ter tijt van aflossen welke aan weerskanten sal vrijstaan mits voorgaande de Landregtelijke loskondiginge een vierdendeel jaars voor de verschijndag dewelke bestiert sijnde beloovde de comparant voorschotkapitaal met rente als dan agterwesende interessen, kost en schadeloos weder te sullen opbrengen. Stellende voor kost en schadeloos voldoeninge van meergemelt kapitaal en de daar op te verlopene interessen allesijnde bereits hebbende en nog to verkrijgene vaste en tilbare eigene en besondere goederen en in specie sijn huis en hof in Emmen gelegen en tegenwoordig bij hem, comparant, wordende bewoont ten gewissen hypotheek en onderpand, ten einde hij sulx daar uit ten alle tijde kost en schadeloos moge en kan erlangen. Leggende hier op ten dien ende aan de creditor den stok na maniere van Drentschen Landregte welke bij de creditor, de scholte C.W.Emmen, in gelijke gestalte weder is opgenomen. Ten waarheits oorconde hebbe ik scholte qq desen versegelt en neffens keurnoten en den comparant getekent. Actum Emmen, den 11 Junij 1738, onderstaant, LL.Huisingh, scholte qq R.Hendriks Cremers R.Quants Lukas Kruse Geregistreerd, 12 juni 1738. Noot: Omdat schulte Christiaan Wolter Emmen één der partijen was werd het behandeld door Lambert Ludolph Huisingh, schulte van Sleen.

Kooiker:	Contact gezocht met familie, bekenden. Informatie en foto's gevraagd. Wie helpt?


Homan:	Contact gezocht met familie, bekenden. Informatie en foto's gevraagd. Wie helpt?
Personeel van Homan in 1978. Wie kent de namen?

Boerland:	Contact gezocht met familie, bekenden. Informatie en foto's gevraagd. Wie helpt?


Bronvermelding:
S.G.Hovenkamp. H.D.J.Krikke, Kroniek, Ver.blad Historische Vereniging Zuidoost Drenthe, augustus 2000. Gezinsbode 26 juli 1978. Drents Archief, haardstedenregister Emmen 1742. Drents Archief, SP72. Drents Archief, SP74. Lidmatenregister kerk Emmen 1706. Kunstreisboek voor Nederland, hoofdstuk Drenthe, p.128 t/m 147. Begraafboek Emmen 23-02-1748. www.drenlias.nl Kaartje gegenereerd met een proefversie van Hazadata, met dank aan André Dekker voor de gegevens. Foto's: Archief gemeente Emmen. R.Boelens. E.Hof. R.Eding. dhr.Grinhuis. A.Pool. J.Withaar. Zie ook: "100 jaar Emmen, veranderingen in bebouwing" deel 1 Door Sis Hoek Beugeling, J.Withaar, Gerrie van der Veen Noordboek 2004, ISBN 90.330.1275.8