Jubileumactiviteit van KNBV
met lezing en excursie:
‘Emmerdennen rond 1910’
vrijdag 24 september 2010
Lees meer >>

Zaterdag 25 september 2010
presentatie over de website
Historisch Emmen.
Plaats: bibliotheek Emmen.
Aanvang: 14.30.

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

Hoofdstraat: Tijmes - Hadders - Warringa - Van Haren - Herman Jansen - Brongers

• Bewoning
• Tijmes - Hadders
• Warringa
• Van Haren
• Herman Jansen
• Naber - Van Dijk
• Brongers

• Bronvermelding
• Wie helpt?

Bewoning:

kaart 1880
gebruik uw muis voor informatie

kaart 1916

1832: sectie C954, eigendom Jan Willing: burgemeester

Tussen 1832 en 1880 werd hier een nieuwe woning gebouwd.

1880: sectie C3881, eigendom Willem Tijmes: burgemeester

Hier hebben o.a. gewoond:

• Willem Tijmes, burgemeester van Emmen
• Jan Tijmes, zoon van de burgemeester (18xx-1902)
• Jan Hadders (rond 1902-19xx)
• Mej.Hadders en R.Zegering Hadders

Na afbraak midden jaren '30 kwamen er drie woon/winkelpanden:

Tijmes - Hadders:

Woning van Jan Hadders en geboortehuis van R.Zegering Hadders.

• 1932wed.J.Hadders
  Hoofdstraat 13

De Emmer Courant van maart 1936: "Het tegenwoordige woonhuis der familie Hadders verdwijnt. De grond van dit pand wordt in drie perceelen verkocht."

Warringa:

• 1938-1999 Warringa

In juni 1938 verscheen het volgende bericht in de Emmer Courant: "Ondanks de minder goede tijd en de benarde positie waarin dientengevolge vele middenstandsbedrijven verkeeren, staat de bouw van winkelpanden in Emmen niet stil. Zoo zal binnenkort worden aanbesteed de bouw van een tweetal winkels naast de zaak der firma Herman Jansen. Zooals bekend, is één daarvan verkocht aan de schoenenfirma Van Haren. De andere werd gekocht door den heer K.Warringa te Nieuw Buinen."

Harm Warringa was een timmerman uit Nieuw Buinen die in 1938 naar Emmen kwam. Op de vrijgekomen grond van het afgebroken woonhuis van Jan Hadders bouwde hij een dubbel woon/winkelpand. Het pand kwam op een stuk grond te staan, links van het oorspronkelijke woonhuis, en had tot dan dienst gedaan als tuin.

Het linker deel van dit pand verkocht hij aan de schoenenzaak Van Haren en in het rechterdeel opende hij in januari 1939 zijn zaak: H.Warringa "IJzerhandel".

De oorlogsjaren waren zwaar, maar vanaf 1946 vertoonden de zaken een stijgende lijn. Behalve de "losse verkoop" aan particulieren, werden vooral veel zaken gedaan met de plaatselijke aannemers. Mevrouw Warringa en later de drie zonen, Jan Hendrik, Jans en Dirk Johan, hielpen mee in het bedrijf.

Harm Warringa trok zich begin jaren '70 terug uit het bedrijf. De zoons openden filialen in Assen en Meppel. Aan de Dordsestraat werd in de voormalige broodfabriek (EMBRO) nog een vestiging geopend, vooral gericht op de levering aan bouwbedrijven. In de loop van de jaren groeide het bedrijf uit tot een onderneming met 40 personeelsleden. In 1999 werd het gehele bedrijf verkocht aan de fa.Kroon.

Pronkstuk in de zaak van Warringa was de grote kast met 356 laden. Deze was in 1938 door Harm Warringa zelf gebouwd. Een ladenwand waarin het beslag, de sloten, de spijkers, bouten en moeren lag/lagen opgeborgen. Een kast ook, waar de hele familie Warringa blindelings "de weg wist". Zich nauwelijks omdraaiend grepen ze van achter de toonbank onmiddellijk in het goede laatje om het gevraagde er uit te halen.

Van Haren:

• 1938-19xx Van Haren

De Emmer Courant van september 1936: "Het perceel bouwterrein aan de Hoofdstraat, eigenaar A.G.Buining te Ter Apel (vroeger behoorende tot het perceel van den heer R.Zegering Hadders, is door bemiddeling van Jeltes Makelaarskantoor alhier verkocht aan de n.v. Ivo van Haren's Schoenfabrieken te Waalwijk. De bedoeling is hierop een winkelpand te bouwen, waarin een filiaal wordt gevestigd van genoemde fabriek."

De Emmer Courant van mei 1938: "Naar wij vernemen, zal thans spoedig worden begonnen met het bouwen van een dubbel winkelpand door de n.v. Van Haaren's Schoenfabrieken naast het perceel der firma Herman Jansen."

In juni 1938 verscheen het volgende bericht in de Emmer Courant: "Ondanks de minder goede tijd en de benarde positie waarin dientengevolge vele middenstandsbedrijven verkeeren, staat de bouw van winkelpanden in Emmen niet stil. Zoo zal binnenkort worden aanbesteed de bouw van een tweetal winkels naast de zaak der firma Herman Jansen. Zooals bekend, is één daarvan verkocht aan de schoenenfirma Van Haren. De andere werd gekocht door den heer K.Warringa te Nieuw Buinen."

Herman Jansen:

• 1937-1977 Herman Jansen

In september 1936 kocht Herman Jansen uit Assen een stuk grond van de familie Hadders.

De Emmer Courant: "Hiermee is het geheele perceel waarop eens het door Mej.Hadders en den heer R.Zegering Hadders bewoonde heerenhuis staat, verkocht. Dit huis zal tegen het einde van des jaars worden afgebroken en er verrijzen dan drie winkelpanden: een manufacturenzaak van den heer A.Buining uit Ter Apel, een bakkerij van den heer Doornbosch te Zuidbarge en de zaak van de heer Jansen."

In januari 1937 werd bekend dat Herman Jansen de opdracht voor het ontwerpen van een modern modemagazijn had opgedragen aan de heer Göbels te Assen hoewel in de Emmer Courant van januari ook de naam van de Gebr.Blaauw te Emmen werd vermeld.

De winkel van Herman Jansen werd in september 1937 geopend. De Emmer Courant: "Morgen opent de firma Herman Jansen uit Assen haar nieuwe zaak aan de Hoofdstraat. Daarmee zal Emmen weer een zaak van beteekenis rijker zijn.

Wij hebben eens een kijkje genomen achter de bouwschutting de het fraaie pand nog ten deele aan het oog onttrekt. Door de portiekbouw heeft men de beschikking gekregen over vier zeer ruime toonkasten aan de straat, terwijl een glazen vitrine de toegang in tweeën deelt.

Het inwendige is op moderne wijze verzorgd met open bergrekken, waardoor het publiek gelegenheid heeft een keuze te maken zonder dat allerlei kasten leeggepakt behoeven te worden.

De eene zijde van de groote winkelruimte bevat de dames-, de andere de heerenafdeling. Er zijn mooie paskamers aan weerszijden. Achter bevinden zich een ontvangstkamer, kantoor, naaikamer, enz.

Op de bovenverdieping bevinden zich magazijnen en een woning voor den chef.

Een Cerak installatie zorgt voor automatische centrale verwarming.

De zaak der firma Jansen, die zooals men weet, te Assen een tweetal winkels heeft, brengt hier uitsluitend confectie- en maatkleeding, dus geen manufacturen."

De bouw werd uitgevoerd door de heeren J.Rossing en H.Schutrups te Emmen - Valthe. Het schilderswerk door de Gebr.Hagenouw, het loodgieters- en elektriciteitswerk door den heer W.Harwig, het stucadoorswerk door den heer J.Ronda, allen alhier. De verwarmingsinstallatie werd geleverd door de firma Wiardi uit Groningen.

Herman Jansen was hier 40 jaar gevestigd.

Brongers:

• 19xx-1996 Brongers

De Emmer Courant van december 1935: "Door tusschenkomst van het makelaarskantoor H.Jeltes te Emmen is een perceel bouwterrein aan de Hoofdstraat door den heer J.Doornbos te Zuidbarge verkocht aan den heer B.Brongers te Ter Apel."

Dhr.B.Brongers, vervener uit Ter Apel, liet in 1936 door architect J.van der Horst een tekening maken, waarvan de blauwdruk is gemaakt door J.de Bray. Het duurde nog tot 1939 voordat de aannemer, de Gebr.Broekhuizen, het pand klaar had. De beide winkels werden bewust met bestemming textielwinkel en herenkapper/sigarenzaak gebouwd.

Het nieuw gebouwde pand was modern en beschikte al over centrale verwarming. Omdat Emmen in die tijd nog geen waterleiding had, werd het water opgepompt uit de oude waterput die jarenlang het Haddershuis van water had voorzien.

De Emmer Courant van december 1936: "Onder architectuur van den heer J.van der Horst alhier zal voor den heer Brongers van Ter Apel op het perceel, voorheen van de familie Hadders, een modern dubbel winkelhuis worden gebouwd. In de eene helft zal de heer Ph.van Dijk zijn kapperszaal vestigen, de andere helft is nog niet verhuurd."

In deze noordelijke helft van het winkelpand (nr.16) zou de jongste zoon van Brongers een zaak beginnen. Hij volgde nog een textielopleiding. Dit deel werd eerst nog verhuurd aan Koos Naber, die er een lunchroom dreef. Naber en zijn vrouw woonden boven de winkel.

Na afloop van de Tweede Wereldoorlog wou B.Brongers jr. zijn eigen textielzaak beginnen. Naber werd de huur opgezegd, maar de huurbeschermingswet gaf de huurders voordeel. De rechter besliste echter ook dat Naber het winkelpand moest verlaten omdat het winkeldeel gebouwd was als textielzaak. Hij mocht echter wel in de bovenwoning blijven wonen. Het leidde niet tot moeilijke verhoudingen tussen Brongers en Naber. Koos Naber en zijn vrouw Annie besloten toen het theehuis aan het Zandmeer in de Emmerdennen over te nemen.

Brongers sr. betrok de woning boven de winkel en bleef daar wonen tot 1950. B.Brongers jr., inmiddels getrouwd, huurde weer twee kamers van hen. Omstreeks 1950 werd het pand ingrijpend verbouwd. De woonruimte achter de winkel werd bij de zaak getrokken en de bovenwoning vergroot. Later werd ook de achterliggende tuin bij het pand getrokken en in 1964 werd nogmaals ingrijpend verbouwd. Doordat in die jaren ook achter de panden een parkeerterrein werd aangelegd was het pand aan de achterkant bereikbaar en hadden een eigen parkeerplaats.

De textielzaak van Brongers veranderde in de loop der jaren tot een damesmodezaak in "het duurderde segment". B.Brongers deed in 1972 na het overlijden van zijn vrouw zijn bedrijf over aan zijn oudste zoon Bob. Deze beëindigde in 1996 het bedrijf.

Naber - Van Dijk:

• 1937-19xx rechts: Van Dijk, kapper, Hoofdstraat 14.
• 1937-19xx links: Koos Naber

De Emmer Courant van december 1936: "Onder architectuur van den heer J.van der Horst alhier zal voor den heer Brongers van Ter Apel op het perceel, voorheen van de familie Hadders, een modern dubbel winkelhuis worden gebouwd. In de eene helft zal de heer Ph.van Dijk zijn kapperszaal vestigen, de andere helft is nog niet verhuurd."

De Emmer Courant van mei 1937: "De heer Ph.van Dijk heeft zijn nieuwe kapsalon tegenover garage Thedinga geopend. Een moderne winkel met een tweetal etalages is wederom voor sigarenzaak ingericht."

Flip van Dijk was gehuwd met Alberdina (Dien) Brongers, dochter van B.Brongers die het winkelpand had laten bouwen. De (heren) kapperszaak van Van Dijk was gevestigd in de in de zuidelijke helft (nr14) waaraan ook een sigarenzaak was verbonden.

Het noordelijke deel van het dubbele winkelpand werd eerst verhuurd aan Koos Naber, die er een lunchroom begon met de naam "Bij Koos". Brongers sr. bouwde voor Koos Naber zelfs een speciale kelder waar ijs in gemaakt kon worden en tevens kon worden bewaard.

De Emmer Courant van mei 1937: "De heer Koos Naber opent morgen een lunchroom in het nieuwe pand aan de Hoofdstraat, op het vroegere terrein van de familie Hadders. Het is een keurige inrichting, die een gezellig zitje biedt, en waar de bediening natuurlijk in orde is. Een gelegenheid als deze miste het dorp het eigenlijk nog en nu erin voorzien is, moge het blijken, dat inderdaad de behoefte eraan groot genoeg was, om den ondernemer reden tot voldoening te geven."

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Naber genoodzaakt om in de boven gelegen woning kamers te verhuren. O.a. aan zijn toekomstige vrouw Annie, lerares aan de huishoudschool in Emmen. De bovenwoning deed in de oorlogsjaren ook wel dienst als schuilplaats voor o.a. dokter Hospers. Deze verborg zich in een ruimte tussen twee vaste kasten op de tweede etage.

Na de Tweede Wereldoorlog begon B.Brongers jr. een eigen textielzaak in het deel waar Naber had gezeten. De huur werd Naber opgezegd, maar de huurbeschermingswet gaf de huurders voordeel. Door de rechter werd echter ook beslist dat Naber het winkelpand wel moest verlaten omdat het winkeldeel gebouwd was als textielzaak. Naber besloot toen het theehuis aan het Zandmeer in de Emmerdennen over te nemen.

Bronvermelding:

• S.Hoek Beugeling
• Familie Brongers
• Familie Warringa
• Emmer Courant maart 1936
• Emmer Courant juni 1936
• Emmer Courant september 1936
• Emmer Courant december 1936
• Emmer Courant mei 1937
• Emmer Courant september 1937
• Emmer Courant mei 1938
• Emmer Courant juni 1938
• "Toen alles nog anders was" door B.J.Mensingh. Uitgeverij Drenthe te Beilen. ISBN 90-75115-33-4.
• Kaartje gegenereerd met een proefversie van Hazadata, met dank aan André Dekker voor de gegevens.
• Foto's:
  • E.Hof
  • R.Boelens
  • S.Hoek Beugeling
  • Archief gemeente Emmen

• Zie ook: "100 jaar Emmen, veranderingen in bebouwing" deel 1
  Door Sis Hoek Beugeling, J.Withaar, Gerrie van der Veen
  Noordboek 2004, ISBN 90.330.1275.8

Wie helpt?