Jubileumactiviteit van KNBV
met lezing en excursie:
‘Emmerdennen rond 1910’
vrijdag 24 september 2010
Lees meer >>

Zaterdag 25 september 2010
presentatie over de website
Historisch Emmen.
Plaats: bibliotheek Emmen.
Aanvang: 14.30.

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

Marktplein en omgeving: Veemarkt

• Inleiding
• Konijnenmarkt
• Varkens - biggenmarkt
• Schapenmarkt
• Geitenmarkt
• Koeienmarkt
• Paardenmarkt
• Kermis
• Aanvoercijfers

• Bronvermelding
• Wie helpt?

Inleiding:

De marktmeester C.L.

Veemarkten werden eens in de veertien dagen gehouden:

• de eerste veemarkt op de tweede vrijdag van januari
• verder op de laatste drie vrijdagen in oktober en
• de eerste twee vrijdagen in november, vielen deze laatste markten samen met de reguliere markt dan werden ze als één markt gehouden.

Markten die op Goede Vrijdag vielen of Eerste of Tweede Kerstdag zouden op de eerste marktdag ervoor worden gehouden.

In het door de VVV uitgegeven boek "In en rond Emmen" staat dat de veertiendaagse (rund)veemarkt in 1931 werd omgezet in een wekelijkse veemarkt.

In een verordening van het marktwezen van 3 oktober 1946 is bepaald dat op iedere vrijdag markt gehouden zou worden met varkens, schapen, geiten, pluimvee, konijnen, groenten, ooft en eieren.

Velen kwamen per trein, tram, de linnenwagen of soms zelfs te voet met slechts één schoongewassen big in de armen naar de markt om deze daar te verkopen.

Op de veemarkt stond altijd een groot reclamebord met daarop een met de staart omhoog wegrennende koe, die nagezeten werd door een horzel. Er stond een tekst bij waaruit het gevaar van horzels moest blijken. Dat bord is op de bij Historisch Emmen bekende foto's helaas niet te zien. Wie helpt?

Onder vee verstaat men in het algemeen door de mens om economische redenen gefokte en gehouden dieren. Men noemt het ook wel rundvee, onderverdeeld in melkvee of slachtvee. Daarnaast kennen we pluimvee. De pluimveemarkt was in de jaren '30 van grote betekenis voor Emmen.

De handel in dieren heeft ondertussen plaats gemaakt voor de waren die tegenwoordig nog iedere vrijdag op dezelfde plek, in het hart van het Emmer centrum wordt gehouden.

Konijnenmarkt:

De konijnenmarkt vond plaats vanaf 1929. In 1930 werden er zo'n 29.000 konijnen aangevoerd. In de crisistijd liep dat aantal weer sterk terug.

Ook heden ten dage kan men er nog fruit kopen om de dagelijkse portie vitamines binnen te krijgen, maar ook kleding, stoffen, vis en planten. Op de markt in Emmen is bijna alles te verkrijgen. In de twintiger en dertiger jaren waren vooral kippen en eieren belangrijke verkoopwaar.

Onder vee verstaat men in het algemeen door de mens om economische redenen gefokte en gehouden dieren. Men noemt het ook wel rundvee, onderverdeeld in melkvee of slachtvee. Daarnaast kennen we pluimvee.

Veemarkten werden eens in de veertien dagen gehouden:

• de eerste veemarkt op de tweede vrijdag van januari
• verder op de laatste drie vrijdagen in oktober en
• de eerste twee vrijdagen in november, vielen deze laatste markten samen met de reguliere markt dan werden ze als één markt gehouden.

Op de veemarkt stond altijd een groot reclamebord met daarop een met de staart omhoog wegrennende koe, die nagezeten werd door een horzel. Er stond een tekst bij waaruit het gevaar van horzels moest blijken. Dat bord is op de bij Historisch Emmen bekende foto's helaas niet te zien. Wie helpt?

Velen kwamen per trein, tram, de linnenwagen of soms zelfs te voet met slechts één schoongewassen big in de armen naar de markt om deze daar te verkopen.

Markten die op Goede Vrijdag vielen of Eerste of Tweede Kerstdag zouden op de eerste marktdag ervoor worden gehouden.

De handel in dieren heeft ondertussen plaats gemaakt voor de gewone warenhandel die tegenwoordig nog iedere vrijdag op dezelfde plek wordt gehouden.

Varkens - biggenmarkt:

Biggenmarkt jaren '20

De varkens werden o.a. gevoerd met de ondermelk die terugkwam van de melkfabriek. (Melk werd onderworpen aan centrifugaal kracht en gescheiden in room(vet) en ondermelk. Room werd verwerkt tot boter. De boeren waren verplicht de ondermelk terug te nemen. In deze omgeving was dan ook geen enkele kaasfabriek te vinden. De boeren hadden het dan over "oes botterfebriek".) Op deze manier konden ook de keuterboertjes, die slechts één of twee koeien hadden, een paar biggen fokken of een varken vetmesten.

Schapenmarkt:

Geitenmarkt:

Koeienmarkt:

April 1929

Paardenmarkt:

Van oudsher werden paarden aangevoerd op:

• de eerste markt in maart
• de markt voor de eerste woensdag in mei
• de markt voor de eerste dinsdag in september
• de markt voor de derde dinsdag in oktober
• de markt voorafgaande aan 24 mei
• de markt van de eerste vrijdag in november

Loven en bieden:

1934

De bedoeling van loven en bieden, ook wel handjeklap genaamd, was dat vraagprijs en bod steeds dichter bij elkaar zouden komen te liggen waarna ze het uiteindelijk eens werden. Het gebeurde natuurlijk ook dat ze concludeerden dat ze het niet eens konden worden.

Handjeklap maakt de veemarkt zo mooi en levendig. Een eerste geboden bedrag werd vaak schamper weggelachen. Men keek elkaar dan dreigend en onderzoekend aan, liep even de andere kant op alsof de koop werd afgeblazen om vervolgens gewoon het beest te kopen met een laatste klap.

Het ging er soms hard aan toe, een mooi stukje show werd er opgevoerd voordat een beest verkocht was. Buitenstanders begrepen meestal niet veel van dit handjeklap.

Betalen deed men contant in het café, vaak onder het genot van een borrel.

Kermis:

Tijdens de Groot Emmer Markt was er ook kermis. Kermis in Emmen betekende vroeger feest. Iedereen keek er naar uit. De kermis werd gehouden op de Kooikerskamp. Deze lag nabij het politiebureau aan de Westenesscherstraat.

Op de kermis kon je o.a. noga en snoep kopen. Beroemd was de kraam waarin een man stond die langwerpige krentenbollen verkocht. Met een eentonige stem riep ie in een adem: "hanepoot'n veur'n dubbeltien, hanepoot'n veur'n dubbeltien". Dat kon hij heel lang volhouden.

De belangrijkste attractie op de kermis was de draaimolen, vroeger ook wel de "Mallemeul'n" genoemd. De molen had houten paarden en sleetjes. Eigenaars waren de heer en mevrouw Hendriks. De heer Hendriks had een grote grijze snor. Zijn vrouw droeg een leren geldtas op haar buik. Niets ontging haar. Als er eens iemand probeerde om gratis een ritje in de molen te maken, werd hij/zij door haar zeker betrapt! De molen werd getrokken door een paard. Deze was daar helemaal op getraind. Wanneer de koperen bel door mevrouw Hendriks werd geluid begon het dier vanzelf zijn rondjes te lopen. Werd er voor de tweede keer gebeld, dan bleef ie staan en konden zijn "passagiers" uitstappen.

Eens in de paar jaar kwam de stoomcarrousel. Dat was helemaal een bijzonderheid. Deze carrousel had houten paarden die konden bewegen. Een hele attractie waar iedereen in opperste verbazing naar keek. De ritten waren wel wat duur voor de gewone burgerbevolking. Het waren dan ook meestal de notabelen die gebruik maakten van de molen.

Aanvoercijfers:

Bronvermelding:

• Gerrie van der Veen (die een deel van deze tekst oorspronkelijk heeft gepubliceerd)
• "Dorp wordt stad" uitgegeven t.b.v. de tentoonstelling van 26 mei tot 3 september 1989, ter gelegenheid van de viering van het 850 jarig bestaan van Emmen, in opdracht van het gemeentebestuur, onder redactie van M.A.W.Gerding.
• "In en rond Emmen" Uitgave VVV 1932.
• "Geïllustreerde plaatsbeschrijving gemeente Emmen".
• Statistische jaaroverzichten gemeente Emmen.
• Correctie door Rien Eding.
• Foto's:
  • A.Pool
  • E.Hof
  • G.v.d.Veen
  • R.Boelens
  • Mevrouw van Wieren Bosklopper
  • P.Naber
  • Collectie Brands

Wie helpt?