Koops - Grimme - Groothuis

Marktplein en omgeving: Koops - Groothuis - Boer - Grimme
Kadastraal Koops Hotel J.Groothuis Hotel A.Boer Hotel M.Groothuis Hotel Grevink - Grimme Concertzaal Wipkar Afbraak Appartementencomplex De Heerenhof	Het geslacht Groothuis Bronvermelding Wie helpt?

Kadastraal:
Kadastrale kaart 1832. Gebruik uw muis en ontdek....	1832: sectie C1003: eigenaar Wander Kremers Zweeloo. sectie C1004: eigenaar Wander Kremers Zweeloo. sectie C1005: eigenaar Jan Koops. sectie C1006: eigenaar Jan Koops. sectie C1007: eigenaar Jan Koops. sectie C1008: eigenaar Jan Koops Smit. sectie C1009: eigenaar Jan Koops Smit.
Kadastrale kaart 1880. Gebruik uw muis en ontdek....	1880: sectie C3870: eigenaar J.Jonker. sectie C2478: eigenaar J.Boesjes. sectie C3973: eigenaar J.Boesjes. sectie C3756: eigenaar T.Fransen. sectie C3757: eigenaar T.Fransen. sectie C2039: eigenaar A.Dijks. sectie C2362: eigenaar A.Dijks. rood: sectie C4370: eigenaar E.Kroeze.
Kadastrale kaart 1916. Gebruik uw muis en ontdek....	1916: sectie C3870: eigenaar ? werd Brasserie. sectie C4478: eigenaar ? sectie C4477: eigenaar ? sectie C4370: eigenaar ? werd appartementencomplex De Heerenhof.

Koops:
	18xx-1889 J.Koops, boerderij met vergunning. Op de plaats waar het appartementencomplex "De Heerenhof" kwam te staan, stond omstreeks 1832 de boerderij van Jan Koops (±1776-1818), zoon van Harm Jansen Coops en Hillegijn Pots. In 1803 huwde Jan Koops met Grietien Rosing (1770-1837). Zij was een dochter van Gerrit Rosing en Wemeltje Stratensmits. Uit dit huwelijk kwamen vier kinderen voort: Harmannus Koops (1803-1864). Hij huwde met Itie Fransen uit Gasselternijveen. Geert (Gerrit) Koops (1806-1887). Hij huwde in 1833 met Marchien Rosing. Harm Koops (1809-18??). Wemelina Koops (1813-1881). Wemelina Koops (1813-1881) was ongehuwd toen ze op 10 april 1844 een tweeling ter wereld bracht: Jan Boesjes (1844-1918). Wemelina Boesjes (1844-1889). Zij bleef ongehuwd. Wemelina Koops (1813-1881) huwde op 17 mei 1845, een jaar naar de bevalling, met haar buurman Gerrit Jan Boesjes. Deze erkende de kinderen waardoor de tweeling Jan en Wemelina de achternaam Boesjes kregen. Gerrit Jan Boesjes stond op de dag van zijn huwelijk ingeschreven als kantoorbediende. Harm Koops (1809-18??) werd in 1880 beschreven als eigenaar van de ouderlijke boerderij waarop enige jaren later Hotel Groothuis gebouwd zou worden. Hij huwde in 1843 met Aaltien Dijks (1812-1889). In deze tijd had de boerderij een caféfunctie, een soort stille knip, maar het bezat wel vergunningsrecht. In een oude krant moet hebben gestaan dat Koops tijdens marktdagen meelzakken gebruikte als zitplaats. Uit het huwelijk van Harm en Aaltien kwamen drie kinderen voort: Jan (1844-1892). Hindrik (1847-1848). Henderika (1849-1867). Harm overleed eerder dan zijn vrouw Aaltien waardoor zij in 1880 als eigenaresse te boek stond. Aaltien overleed in 1889 waardoor de boerderij dat jaar overging naar hun enig nog levende kind Jan Koops (1844-1892). Naar het waarom kan slechts worden gegist, feit is dat Jan de boerderij in 1890 te koop aanbood. Drie jaar later overleed ook hij. Op dinsdag 10 december 1889 werd ten huize van hotel Meijer "het huis met vergunningsrecht en bijbehorende erf en tuin, en geschikt voor uitoefening van allerlei affaires, als zijnde zeer gunstig gelegen aan de marktplaats bij het Huis der Gemeente en bij het gebouw der terechtzitting van het Kantongerecht, staande op f 4.000,- ten verzoek van en in gebruik bij Jan Koops te Emmen" bij palmslag verkocht door notaris Mr.S.J.Oosting. Jan Koops (1844-1892) huwde in 1872 met Hinderkien Bos geboren te Emmen. Zij was een dochter van Hindrik Bos en Grietien Smit.

Hotel J.Groothuis:
Provinciale Drentsche en Asser Courant van 12 april 1890.	1890-1898 Hotel Groothuis. Hoewel de uitslag van de palmslag niet in de Provinciale Drentsche en Asser Courant is gepubliceerd is het duidelijk dat in Oranjedorp woonachtige Jacob(us) Groothuis (1854-1895) het pand in eigendom verwierf. Tot het jaar 1888 verdiende hij de kost met het per boot venten van grutterswaren. Meer info over het geslacht Groothuis. Over het bouwjaar zijn publicaties verschenen die refereren aan de Grimme Gazet van dinsdag 25-01-1994, door Ad Geerdink: "In het voorjaar van 1889 werd met de bouw van het hotel café begonnen. De bouwmaterialen werden per schip via het Oranjekanaal aangevoerd en door de boeren van Westenesch naar het Marktplein gebracht (Noot: de Westenesschersteeg werd in 1883 verhard) Er werd stevig doorgewerkt, want het gebouw moest voor de jaarmarkt op de eerste vrijdag in september klaar zijn. Dit lukte. Al met al duurde de bouw van het pand niet langer dan twaalf weken." Hoewel Historisch Emmen twijfelde aan twaalf weken bouwtijd voor een dergelijk hotel blijkt de werkelijke bouwtijd niet veel langer geweest te zijn. In de Provinciale Drentsche en Asser Courant van zaterdag 12 april 1890 komt de volgende advertentie voor: "Op woensdag den 23 april e.k. 's middags 12 uur, zal, door den Heer J.Groothuis te Oranjedorp, in het Logement van J.Boesjes te Emmen worden aanbesteed: het bouwen en leveren van een Hôtel te Emmen. Het bestek en de Teekening liggen ter inzage ten huize van aanbesteding en de bestekken in de volgende Hotels: Kuipers te Assen, Bontekoe te Meppel, Huizinga te Groningen, Everts te Appingedam, Abels te Coevorden, De Groot te Hoogeveen, Everts te Veendam, De Boer te Musselkanaal, De Doelen te Zwolle, en in de remise van de Stoomtram te Stadskanaal, terwijl tegen betaling van f 1,- afdrukken van het Bestek zijn te bekomen bij den ondergeteekende. Aanwijs den 16 en 23 april, telkens voormiddags 10 uur. E.Kliphuis, architect." Op vrijdag 25 april 1890 staat in de Provinciale Drentsche en Asser Courant een bericht van de aanbesteding: "Emmen, 23 april 1890. Heden werd, onder beheer van den architect Kliphuis alhier, voor den heer Jac.Groothuis te Oranjedorp, in het logement Boesjes aanbesteed, het bouwen van een hôtel, ter standplaats aan de markt alhier, nabij het gemeentehuis. Ingeschreven werd als volgt: R.Postema te Nieuw Amsterdam voor f 12.399,- K.J.Kalt te Heerenveen voor f 12.385,- F.Brinks te Nieuw Amsterdam voor f 12.048,- J.Kleinmeijer te Avereest voor f 11.775,-. De gunning werd acht dagen in beraad gehouden. Op vrijdag 25 juli 1890 staat in de Provinciale Drentsche en Asser Courant: "Emmen 23 juli 1890: Konden we in den loop van den vorigen zomer in dit blad melding maken van een drukken aanbouw dezer plaats, nog meer dan toen hebben hier tegenwoordig metselaars en timmerlieden handen vol werk. Dat klopt en hamert er weer lustig op los. Door deze aanbouw wordt de aanblik van het dorp niet weinig verfraait." "Waar voordien een bouwvallige boerenwoning stond in de nabijheid van het huis der gemeente, verrees voor den heer J.Groothuis te Oranjedorp een aanzienlijk hotel, 't welk tegen de a.s. grote tentoonstelling geheel moet voltooid zijn. Door het aanbrengen eener nieuwe verdieping onderging hotel Meijer een niet geringe verandering. Neemt men hierbij verder in aanmerking dat ook het logement Wielens tegen de a.s. feestelijkheden eene aanzienlijke verbetering ondergaat, zoo mogen we verklaren tegen den 20sten augustus op een druk bezoek te zijn voorbereid." "Tal van kleine vertimmeringen eischten verder meerdere werkkrachten, zoodat ook timmerlieden en metselaars van elders tot dusver werk in overvloed vonden. Genoemde aan- en verbouwingen strekken tot bewijs van den bloei van dit dorp." De bouw van hotel Groothuis begon dus in mei 1890 en zou 20 augustus 1890 gereed dienen te zijn. Cees van Dijk schrijft daarover in zijn boek 1001 Drenten: "Die 20e augustus wordt niet gehaald. Groothuis opende zijn hotel in september 1890." Op zaterdag 6 september 1890 staat de eerste van een drietal advertenties in de Provinciale Drentsche en Asser Courant: "Hôtel - Groothuis - Emmen Ondergeteekende heeft de eer te berichten dat hij te Emmen, nabij de Markt, heeft geopend, een geheel naar de eischen des tijds ingericht HOTEL Zich bij het reizend publiek minzaam aanbeveelend Jac.Groothuis" Ervan uitgaande dat de bouw begin mei 1890 begon en 6 september gereed was, betekent dit een bouwtijd van maximaal 17 weken. Al met al een knappe prestatie. Een bouwbedrijf met de huidige moderne machinale middelen zou het tegenwoordig niet redden. Beneden kwam een café, op de verdieping kwamen zestien hotelkamers. Achter het hotel werd een stal gebouwd, waar een rijtuighouderij in werd gevestigd. Deze rijtuigen werden aan de gasten verhuurd maar ook aan notabelen uit het dorp.

Hotel A.Boer:
Geheel links Marchienus Groothuis, voor de auto Hilbrand Beugeling. In de auto zit zijn zoon Hendrik Beugeling. De overige personen onbekend. Bron Mensingh.	1898-1926 Hotel Boer. Slechts vijf jaar na de bouw van het hotel overleed Jacob(us) Groothuis op de zeer jonge leeftijd van 42 jaar. De weduwe Groothuis, Aaltje Boerhof (1960-1931), hertrouwde in 1898 met de uit Annen afkomstige Arent Boer (1860-1926). Het hotel heette vanaf toen Hotel Boer. Arent Boer was een weduwnaar, bierhandelaar en was ook caféhouder aan de Stationsstraat. Bé Mensingh schrijft dat het niet onwaarschijnlijk is dat ze door hun beider beroep met elkaar in contact zijn gekomen. Boer verbouwde de voorste hotelkamers tot zaalruimte omdat daar destijds kennelijk een gebrek aan was in Emmen. Zeer vooruitstrevend was toen al de geluidsisolatie door het aanbrengen van turfstrooisel onder de vloer. In die tijd traden er veel gezelschappen op en oefende de lokale toneelvereniging, de rederijkerskamer Oefening Kweekt Kunst er naar hartelust en werden er ook nog eens nieuwe verenigingen opgericht, zoals de gymnastiekvereniging Hercules in 1907.

Hotel M.Groothuis:
	1926-1959 Hotel Café Groothuis. Arent Boer (66 jaar oud) kwam in 1926 als gevolg van een tragisch verkeersongeval om het leven. In 1919 zwaaide zoon Marchienus, uit het eerste huwelijk van Aaltje Boerhof met Jacob(us) Groothuis al de scepter in het hotel wat toen bekendheid kreeg als café Groothuis. Ook in die jaren genoot het hotel een grote reputatie: in 1925 werd er de voetbalclub NEC (Noordbarge Emmen Combinatie) opgericht, zes jaar later de visvereniging Het Meuntje. NEC was de voorloper van de huidige voetbalvereniging Emmen. Mede door allerhande andere activiteiten werd ruimtegebrek een steeds groter probleem. Waar voorheen de boerderij van Egbert Kroeze had gestaan, liet Marchienus daarom in 1932 de bekende "Concertzaal" bouwen, ontworpen door architect Egbert Reitsma uit Groningen. Hij was een aanhanger van "de Stijl". Een bouwstijl die zich kenmerkte door strakke lijnen en rechthoeken. Bijzonder waren de glas in lood ramen, toegeschreven aan de Hongaarse kunstenaar Vilmos Huszár. Deze concertzaal was van zeer grote culturele betekenis voor Emmen. Niet alleen als filmzaal en door optredens van 't Aol' Volk, Euterpe, Laus Deo, Cantemus Denuo, ook vele landelijk bekende artiesten traden erop. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hield de NSB hier haar bijeenkomsten. Na de oorlog werden hier echter de NSBers samengedreven.

Hotel Grevink - Grimme:
	1959-1982 Hotel Grevink. 1982-1994 Hotel Grimme. Twee jaar na de Tweede Wereldoorlog overleed Marchienus Groothuis. De zaak werd voortgezet door zijn vrouw en zoon Jacobus (Koos) Groothuis, die het in 1959 verpachtten aan J.Grevink. Er vonden enige verbouwingen plaats, maar door een zakelijk verschil eindigde de pacht in 1967. Koos pakte daarop de zaken zelf weer op. Helaas ging het in drie jaar tijd sterk berg afwaarts en werd besloten de zaak weer te verpachten. Bert Grimme zorgde vanaf 1970 voor nieuwe impulsen door o.a de oude schuur tot discotheek te verbouwen, de legendarische Wipkar met diskjockey Menthe Friso. Koos Groothuis overleed in 1982. Zijn enige erfgenaam G.de Jong verkocht daarop het bedrijf aan de familie Grimme. Toen er begin jaren '90 plannen ontstonden voor een metamorfose van het noordelijk deel van het Marktplein bleek het einde nabij. Meer dan 110 jaar als hotel. Ruim zestig jaar als concertzaal. Op 29 januari 1994 sloten de deuren. Juni 1994 werd de inventaris verkocht. December 1994 werd de sloop ingezet. Enige jaren later opende Bert Grimme een Grand Café in het nieuwe complex. Een daverend "afscheidsconcert" twee dagen voor de sluiting in 1994 had een onuitwisbare indruk achter gelaten.

Concertzaal:
1947	1932-1994 De Concertzaal. De eerste concerten in het centrum van Emmen werden gegeven in de openlucht. Dit verplaatste zich naar de in 1920 gebouwde, nog bestaande muziekkoepel. De heer Groothuis zorgde daar voor de stoelen. Kennelijk voorzagen deze concerten in een behoefte want Groothuis liet in hartje Emmen een concertzaal bouwen. De concertzaal werd ontworpen door de Groninger architect Egbert Reitsma, een aanhanger van "De stijl". Dit is terug te herkennen is zijn ontwerp voor de concertzaal. Bijzonder waren de glas-in-loodramen, die toegeschreven werden aan de Hongaar Vilmos Huszár. De bouw werd uitgevoerd door aannemer H.Scholten uit Noordbarge. Deze kreeg tijdens de bouw te maken met diefstal van bouwmateriaal. De politierechtban in Assen veroordeelde Jan B. uit Emmen, Albert K. uit Erica en Jantinus W. uit Oranjedorp tot het betalen van een boete van f 10,- en f 15,- gulden voor het stelen van spijkers. Getuige Scholten verklaarde dat hij in de maand april bezig was met het bouwen van een concertzaal voor de heer Groothuis. "Op een morgen werden er schroeven vermist en op een anderen dag vermiste hij eenige pakken spijkers. Op de plaats, waar de pakken spijkers hadden geleegen, lag een portemonnaie en aan de inhoud kon men zien dat deze aan den eerste verdachte toebehoorde." Jantinus W. uit Oranjedorp verklaarde in een ogenblik van onbedachtzaamheid te hebben gehandeld. De politierechter geloofde daar niets van: "Je hebt al een aantal momenten van onbedachtzaamheid gehad, want je bent reeds vijf maal veroordeeld." Bij de openingsplechtigheid in 1832 sprak de toenmalige burgemeester van Emmen, de heer Bouma. Hij merkte op dat de heer Marchienus Groothuis zijn naam wel eer aan deed, hij had een grote zaal gebouwd. Groothuis werd ook de plaats waar de (sprekende) films werden vertoond. Films waren overigens alleen in het weekend te zien. In deze concertzaal was ook de bioscoop van de heer Miedema uit Sneek gevestigd. Hier is de heer Stormer nog filmoperateur geweest. De films waren in die tijd op grote haspels gespoeld. Een film was te lang voor 1 haspel. Als de ene haspel was afgespoeld moest de andere worden gestart. Tussen het nieuws en de hoofdfilm was er een pauze. Velen liepen dan de zaal uit om even een sigaretje te roken. Toen in Emmen aan het eind van de jaren vijftig het City Theater werd geopend sloot de bioscoop in de concertzaal.

Wipkar:	Herinneringen aan de Wipkar gevraagd.
	1970-19xx Dancing De Wipkar (in de jaren '70).

Afbraak:
foto: © Jan Sibon foto: © Jan Anninga	1994: Afbraak.

De Heerenhof:
	1995-heden Appartementencomplex De Heerenhof. Het appartementencomplex De Heerenhof was een ontwerp van de architect prof.ir.H.J.M.Ruijssenaars. Burgemeester C.Bijl onthulde op 11 september 2002 de naam van het appartementencomplex.

Bronvermelding:
"Toen verkeerslichten nog ontbraken" door B.J.Mensingh. Uitgegeven door uitgeverij Drenthe te Beilen. ISBN 90-75115-12-1. De "Grimme Gazet" van dinsdag 25 januari 1994. "1001 Drenten" door Cees van Dijk. Uitgave in eigen beheer, slechts 100 exemplaren gedrukt. De Drentse Courant van 25 juli 1890. De Emmer Courant van mei 1832. Diverse Provinciale Drentsche en Asser Couranten zoals in de tekst aangegeven. Kaartje gegenereerd met een proefversie van Hazadata, met dank aan André Dekker voor de gegevens. Foto's: Archief gemeente Emmen. S.Hoek Beugeling. E.Hof. Dhr.Grinhuis. H.Reinders. R.de Nijs Ziengs. Dhr.v.d.Brink. R.Boelens. J.Anninga. J.Sibon.