|
Het lijkt er op dat niet veel rederijkerskamers in de gemeente Emmen na de Eerste
Wereldoorlog bleven voortbestaan. O.K.K. (Oefening Kweekt Kunst)
in Emmen bestond nog wel een aantal jaren, maar de leden gingen al snel over
naar "Het Emmer Toneel".
In de Emmer Courant is iets te lezen over een toneelvereniging VIOS, die in
1919 optrad in Huize Wielens en waarvoor men bij schoenmaker Withaar kaarten kon
kopen voor 0,60 cent. Daar kwam 0,25 cent overheen voor plaatsbespreking! Maar
de zaal zat vol en het publiek was enthousiast.
Ook in de buitendorpen werd veel toneelgespeeld, muziek gemaakt en gezongen.
Heel actief in de organisatie van toneelvoorstellingen waren de
geheelonthoudersorganisaties, zoals de ANGOB (Algemene Nederlandse
Geheelonthouders Bond), die omstreeks 1920 in Emmer
Compascuum de "Compascummer Toneel Vereniging" (CTV)
oprichtte. Emmer Compascuum kent trouwens een grote traditie op het gebied van
amateurkunst.
In Klazienaveen waren in 1919 in twee toneelverenigingen: "Entre Nous"
en "Nieuw Leven", beide opgericht na de Eerste Wereldoorlog. Nieuw
Leven gaf op 30 en 31 januari 1919 een toneelvoorstelling. Het programma dat
gebracht werd was kenmerkend voor de toneelavonden van die tijd. Het begon met
de dramatische schets: "Het Vaderland roept", gevolgd door het
blijspel: "Een huis en een Oorveeg" en de klucht: "Dove Klaos".
Vervolgens werd afgesloten met een komische scène: "De Landverhuizers".

Meestal was er na afloop nog een zogenaamde "Tableau Vivant". Het doek
ging open en soms belicht met Bengaals vuur, werd een thema gesymboliseerd.
Een toneelavond was niet kompleet zonder bal na....
In Oranjedorp was meester Halma de grote inspirator op het gebied van muziek
en toneel. Hij richtte in 1921 een zangvereniging op, bestaande uit leerlingen
van zijn school, met de schone naam D.E.O.T.O. (Door Ernstige Oefening
Tot Ontwikkeling). Later gaf deze vereniging ook
toneelvoorstellingen. Jaarlijkse uitvoeringen werden gegeven op de zolder van café Dass.
In Nieuw Amsterdam werd o.a. toneelgespeeld door de toneelvereniging Deloeas.
De bewoners van de grote herenhuizen hadden echter onder leiding van mevrouw
de Vicq hun eigen "uitvoeringen". In 1926 werd bij de Breehof het
openluchtspel "De Kroning van de Vrede" opgevoerd. Het
is nog niet helemaal duidelijk of dit spel gespeeld werd door alleen de
notabelen van Nieuw Amsterdam. Wie helpt? Wel stond in de krant dat
er 700 (!) toeschouwers waren.
In de jaren van de Duitse bezetting gebeurde er op toneelgebied niet zoveel
omdat men altijd moest oppassen met wat men zei. Na de bevrijding in 1945 was de
bevolking in de gemeente Emmen zeer actief in het verenigingsleven. De schade
werd ruimschoots ingehaald, en hoe!
Het amateurtoneel bloeide op. In alle dorpen werd toneel gespeeld. Was het
niet vanuit verenigingen zoals de plattelandsvrouwen, huisvrouwen en kerkelijke
organisaties, dan was het wel vanuit een speciaal opgerichte toneelvereniging.
Vrouwen speelden meestal de hoofdrol, omdat er aanvankelijk weinig mannen toneel
wilden spelen. Dat leidde er dan ook toe dat er toneelverenigingen kwamen die
alleen maar stukken voor vrouwen opvoerden!
Door de bouw van de Nieuwe Aula in Emmen, de latere Muzeval, konden de mensen
ook kennis nemen van het "grote beroepsmatige" toneel. Echter, ook
amateurverenigingen huurden de zaal om hun eigen uitvoeringen te geven.
|