voetbal

Het ontstaan van voetbal Voetbal in Nederland De eerste pioniers in Emmen Emmen + Voorwaarts = SDO	Emmen Zwartemeer Drenthina SC Angelslo WKE Bargeres DZOH SVBO Voetbalvereniging Weerdinge Voetbalvereniging Emmerschans Bronvermelding Wie helpt?

Het ontstaan van voetbal:
	Ongeveer 5000 jaar geleden kende men in China al balspelen. Bij opgravingen zijn stenen ballen gevonden. Van voetbalsport zoals we die nu kennen was nog geen sprake. Probeer maar eens een stenen bal in te koppen. In de 11e eeuw voor Christus deed men nog steeds aan balspelen. De bal zag er toen al anders uit. Deze bestond aan elkaar genaaide leren lappen gevuld met veren en haar. Tijdens de Handynastie, 206 voor Christus - 220 na Christus, speelden soldaten een soort voetbalspel. Het doel was om zich te sterken in discipline en militaire geestdrift. In 1533 werd er al in Engeland, in Chester, gevoetbald (football) tijdens de zogeheten "Shrove Tuesday". Tijdens Shrove Tuesday, de dag voor het vasten, werden in het hele land "football games" gehouden. De wedstrijden waren ruw en chaotisch. Het voetbalspel zag er nog steeds heel anders uit dan dat van tegenwoordig. De bal mocht namelijk nog met de hand aangeraakt worden en men mocht er mee lopen. Er waren geen algemene spelregels en in iedere streek waren de regels weer anders. Het voetbalspel is in Engeland lange tijd verboden geweest omdat het zou uitnodigen tot relletjes en ruzie. Pas in 1845 werd het verbod officieel opgeheven. Het voetbal zoals van tegenwoordig is afkomstig uit Engeland. Ongeveer halverwege de 19e eeuw werd er op de Public Schools in Engeland gevoetbald. Voetbalvelden zoals we die nu kennen waren er nog niet. De spelregels verschilden nogal. Bij de ene school mocht de bal met de hand opgepakt worden en was het geoorloofd om mee te lopen of te gooien. Bij een andere school mocht dat juist weer niet. Door die verschillende spelregels konden scholen nooit tegen elkaar spelen. In 1848 deed men in Engeland pogingen om algemene spelregels voor het 'football' op te stellen. Deze werden bekend onder de naam "Cambridge Rules". In 1854 kwam de eerste rubberen bal (uitgevonden door Charles Goodyear) waardoor voetbal veel spannender werd. In Engeland werd door veel mensen de voetbalsport gezien als een sport voor de arbeiders. Aan het eind van de 19e eeuw ontstonden de eerste clubs zoals Arsenal, Manchester United en West Ham United. In Engeland waren inmiddels algemene spelregels ontstaan, maar die waren nog niet zoals wij die tegenwoordig kennen. Iedere speler die de bal van achteren aangespeeld kreeg stond buitenspel(!). In 1866 werd deze buitenspelregel aangepast waardoor het voetbal een stuk aantrekkelijker werd voor het publiek. En wat te denken van de keeper. Deze was aan het eind van de vorige eeuw eigenlijk nog een gewone speler en min of meer vogelvrij. Het was heel normaal om de keeper te vloeren voor hij de bal kon pakken. Vanaf ongeveer 1875 verspreidde cricket, voetbal en atletiek zich vanuit Engeland over de rest van de wereld. Ook scheidsrechters zoals wij die nu kennen waren er aanvankelijk niet. Er was wel een umpire. Die was echter niet geheel onpartijdig want ieder team had zijn eigen umpire. In 1871 werd besloten dat deze neutraal moest worden. Zo ontstond de referee (scheidsrechter) die werd bijgestaan door twee umpires. Pas in 1877 kwamen er in heel Engeland definitief dezelfde spelregels. De scheidsrechter stond aanvankelijk nog niet in het veld. Dat gebeurde pas in 1891. De umpires verplaatsten zich toen naar de zijlijn en in ons land noemen we die nu de assistent scheidsrechter (vroegere grensrechter). Wat de kleding betreft droegen alle spelers aanvankelijk een pet en hadden sokken tot over de knieën. Aan het eind van de vorige eeuw verdwenen de petten.

Voetbal in Nederland:
	In ons land werd in Haarlem in 1879 de Haarlemse Football Club opgericht. Dit was in Nederland de eerste voetbalclub. Op 8 december 1889 werd de Nederlandse Voetbal en Atletiekbond opgericht, de voorloper van de huidige KNVB. Vanaf 1895 behartigde deze bond alleen nog maar de belangen van de voetballers en de naam veranderde in Nederlandse Voetbalbond. Al in 1937 vertrok de eerste Nederlandse voetballer naar het buitenland om daar profvoetballer te worden. In die periode gingen er in ons land stemmen op om het betaalde voetbal te introduceren. De KNVB hield dat echter tegen. Meteen na de oorlog en in het begin van de jaren vijftig klonken er steeds meer geluiden om in Nederland betaald voetbal in te voeren. De KNVB wees alle voorstellen naar het betaalde voetbal echter af. Zij ging zelfs zover om iedereen te diskwalificeren die zich liet belonen voor het voetbalspel. De KNVB manoeuvreerde zichzelf hiermee in een onmogelijke positie. Er kwamen steeds meer voorstanders voor betaald voetbal. Het kon dan ook niet uitblijven: In 1954 werd de NBVB (Nederlandse Beroepsvoetbalbond) opgericht. Veel voetbalclubs zetten de KNVB het ‘mes op de keel’ om de koers te wijzigen. Dat gebeurde dan ook. De KNVB kon niet anders dan akkoord gaan met betaald voetbal in ons land. Er werd een document getekend waarin werd bepaald dat de NBVB opging in de KNVB. Het betaalde voetbal in Nederland was een feit.

De eerste pioniers in Emmen:
Eén van de oudste foto's van de voetbalvereniging Emmen. Staand v.l.n.r. Gerrit van den Bos, Rut van Putten, Henk van Ausel, Max de Levi, Ginus Groothuis, Gerrit Stegeman, Koos Siersema. Zittend v.l.n.r. Popko Otten, Ron Joosten, Hendrik Beugeling en Bertus Beugeling. Naar een uitwedstrijd. Tweede van links meester W.Slik.	De eerste voetbalpioniers in Emmen waren Lupko Kliphuis, Jan Dik, Jan Berends en Jaap Slik. In het huis van commies Slik aan de Westenesscherstraat 7 richtten zij op 1 januari 1910 de eerste voetbalclub in Emmen op onder de naam "VIOS" (Voetbal Is Ons Streven). Er werd gevoetbald op een terrein van Kliphuis aan de Weerdingerstraat (Autorama - Edah). Het terrein bestond uit zand en heide. Al vrij snel week men uit naar een terrein nabij de Molenkamp. Enkele namen naast de eerder genoemde oprichters van dat eerste elftal waren: Hans Scholten, Harm Meinders, Berend Chris, Willem Braam, Hendrik Beugeling, Ginus Groothuis, Grietus Hilbrands en Albert Nessing. Er werd o.a gevoetbald tegen Germanicus uit Coevorden en K.V.C. (Kwekelingen Voetbal Club) uit Hoogeveen.

Emmen + Voorwaarts = SDO
	In 1913 werd de VVB (Veenkoloniale Voetbal Bond) opgericht waar ook VIOS zich bij aansloot. Ze voetbalden tegen clubs uit de buurt zoals DOV (Nieuw Dordrecht), Sparta (Weerdinge), Juliana (Nieuw Weerdinge). In het seizoen 1913-1914 werd de naam VIOS veranderd in Emmen. Dit was op verzoek van de NVB (nu KNVB) omdat er al een voetbalclub onder de naam VIOS bestond. Op 1 november 1914 ontstond er in Emmen een tweede club met de naam "Voorwaarts". Dit waren jonge voetballers, meest kweekschoolleerlingen, die aanvankelijk hoog aankeken tegen de mannen van Emmen (het eerdere VIOS). Initiatiefnemers van "Voorwaarts" waren o.a.: Albert Meijer, Koos Siersema, Tekke Withaar (Jan Tek) en Willem Slik. Er werd gespeeld op een veld in Boschoord, op de hoek Parklaan en burgemeester Tijmesstraat. Dit waren aanvankelijk alleen vriendschappelijke wedstrijden. In 1916 gingen de voetbalvereniging "Emmen" en "Voorwaarts" samen verder onder de naam "SDO" (Sterk Door Oefening). De spelers droegen geel/zwart gestreepte shirts. Een geschikt voetbalveld had de club echter niet. Zo werd er op 9 december 1917 van boer Naber aan de Kerkhoflaan voor fl 5,- een stuk land gehuurd waarop een wedstrijd tegen "SIOD" werd gespeeld. Verder heeft SDO nog gevoetbald op een terrein aan de Veenkampenweg, aan de Angelsloërdijk en op een weiland van boer Reinders tussen de Eschweg en de Schimmerweg. Het voetballen in Emmen kreeg in 1919 steeds minder betekenis omdat een goede sterke voetbalclub ontbrak. Daarom werd er in september 1920 een nieuwe club opgericht, ter vervanging van SDO. Deze club wilde sterk aanwezig zijn in de competitie. Er was echter nog steeds geen echt voetbalveld en dat was een groot gemis. Er werd gevoetbald op een terrein van boer Derks aan de Angelsloërdijk. Ook met dit elftal ging het niet voor de wind. Het was moeilijk om aan genoeg spelers te komen waarmee de club de competitie kon uitspelen. Spelers konden naast hun nieuwe club ook terecht bij de eveneens in 1920 opgerichte club EVV (Emmer Voetbal Vereniging), spelend in blauw witte shirts. Ook in Noordbarge ontstond een voetbalclub, VEV hetgeen Vlug En Vaardig betekende. Voor de drie clubs was dit een groot probleem zodat ze in maart 1925 waren verdwenen. Het dorp Emmen kende geen voetbalvereniging meer, ondanks dat de Vereniging voor Volksvermaken in Emmen in 1923 een echt voetbalveld aan had laten leggen aan de Sterrenkamp.

Bronvermelding:
Gerrie van der Veen (die deze tekst oorspronkelijk heeft gepubliceerd). Foto's: Dhr.Ziengs voor het aanleveren van foto’s aan Gerrie van der Veen. Noot: in de aangeleverde informatie zitten verschillen qua datering, waardoor de pagina niet geheel betrouwbaar is. Wie helpt?