dot Home - start
dot Historie
dot Emmen centrum
dot Wijken buurten straten
dot Buitendorpen
dot Cultuur

dot Gemeente archief
dot Verenigingen
dot Wie helpt?

dot English Deutsch FranÁais EspaŮol dot
De historie van Emmen in woord en beeld

 

 

Logo Historisch Emmen

Historisch Emmen toevoegen aan uw favorieten

blauwe lijn
dot Laatst gewijzigd dot Gastenboek dot Over deze site dot Sitemap dot E-mail dot

Naam, vlag en wapen: Omhoog


De naam Emmen: Omhoog

De naam Emmen is niet de oorspronkelijke naam. In het oorkondeboek van Groningen en Drenthe, bewerkt door P.J.Blok staan de oudste vermeldingen van Emmen met de namen Emne en Empne. Twee namen die tegelijkertijd voorkwamen. De oudste vermelding van Emmen komt uit 1139.
  • Professor Gallee dacht dat het woord Emmen is afgeleid van het Germaanse woord "Aanbe" hetgeen water betekent.
  • In het Drentse plaatsnamen boek geschreven door Dr.W.de Vries is een nadere uitleg aangegeven om te stellen dat de oudste betekenis van Emmen "de vlakte" of "het lage land" is.
  • In "Nederlandse Plaatsnamen", ISBN 90 274 4059 X, van Gerald van Berkel en Kees Samplonius, staat dat de oude naam Emne mogelijk terug gaat op "Emni", de vlakte. Het Oud Saksisch van Eban is vlak of effen, met als overtreffende trap Emnist. Dit in tegenstelling tot Barge, "bij de heuvel". De hoogtekaart van Emmen en omgeving geeft weinig steun voor deze verklaring. Men heeft ook gedacht aan de wortel Amb = rivier, een oude niet overgeleverde naam voor de Slenerstroom, die destijds voor het gehele nederzettingsgebied gegolden zou hebben. Ter vergelijking worden de Duitse namen genoemd, Holzemme, Emen en Emmeln.

Het gemeentewapen Omhoog

Reeds op 21 juni 1923 deed het gemeentebestuur van Emmen het verzoek aan de Hoge Raad van Adel om een gemeentewapen dat zou herinneren aan de geschiedenis van Emmen. Het wapen zou enerzijds de landbouw moeten symboliseren middels een ploegende arbeider, met geboomte als voorgrond en zwerfstenen als achtergrond. Anderzijds moest de veenderij gesymboliseerd worden door een turfstekende veenarbeider eveneens met bomen alsmede een turfkrooi en uitgestoken turven. Het verzoek werd gecompleteerd met een tekening. De Hoge Raad had echter bezwaar tegen de structuur van het wapen: "het zou onheraldisch zijn" en deelde mee dat ze een onderzoek naar de geschiedenis van het wapen zou instellen. Dit onderzoek leverde slechts de verdeling in vier marken op. Emmen met Westenesch, Weerdinge, Roswinkel en Noord en Zuidbarge. De Hoge raad stelde dan ook een wapen voor met de omschrijving: "Schuin gevierendeeld van zilver en sinopel; het eerste kwartier beladen met een ploeg, het derde met een turfsteker, beide van van een natuurlijke kleur". De gemeenteraad ging daarmee akkoord en op 27 maart 1926 werd, bij Koninklijk Besluit bevestigd middels een schrijven van het ministerie op 10 april 1926, dit wapen verleend.

Foto Historisch Emmen wapen van Emmen Opmerkelijk was de schuine kwartilering. Tot dan had geen enkele gemeente in Nederland een dergelijke verdeling. Even opmerkelijk echter was het feit dat turfsteker en ploeg voor veel andere gemeenten zou kunnen gelden. Na 1926 zijn in Drenthe tal van nieuwe gemeentewapens vastgesteld en bij al deze wapens werd een kroon op het schild geplaatst, en werden tevens schildhouders toegewezen. Het Emmer wapen ontbrak beide. De gemeenteraad besloot zwarte paarden, symbool van het oude Drentse zwarte paard, als schildhouders aan te vragen alsmede de kroon. Gelijkertijd heeft men van de gelegenheid gebruik gemaakt de beschrijving ietwat aan te passen. "Ploeg" moest "keerploeg" (de zogenaamde en hier gebruikelijke "umsmieter") worden en de "natuurlijke kleur" moest vervangen worden door zwart. De overweging voor kleurwijziging was dat zowel de ploeg als turfsteker producten van de mens waren, en dat de kleur hiervan door de mens werd bepaald en niet door de natuur. Tot slot werd het wapen op een wit voetstuk geplaatst, in tegenstelling tot de vroeger veel voorkomende arabesk.

Het wapen zag toen er als volgt uit:

Foto Historisch Emmen wapen van Emmen

Bij Koninklijk Besluit van 4 juni 1968 is het oude wapen ingetrokken. De nieuwe officiŽle beschrijving werd als volgt vastgesteld:

"Schuin gevierendeeld van zilver en sinopel; het bovenste kwartier beladen met een keerploeg, het onderste met een turfsteker, beide van sabel. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee paarlen en gehouden door twee paarden van sabel met opgeslagen staart. Het geheel geplaatst op een wit voetstuk. De lengte verhoudt zich tot de hoogte der vlag als 3 : 2.

De vlag is wit van kleur. Op een vierde van de lengte, gemeten vanaf de broekzijde, is het volledige wapen der gemeente geplaatst. Boven en beneden is de vlag begrensd door een zwarte baan ter breedte van een vijfde der vlaghoogte, beladen met tien aanstotende driehoeken van groen, gerangschikt over de volle lengte der vlag, de punten binnenwaarts gekeerd."

Noot: "sinopel" staat voor groen en "sabel" voor zwart (het oude Drentse paard was zwart van kleur). Het schild is gevierendeeld als herinnering aan de 4 marken waaruit Emmen ontstond: Westenesch, Weerdinge, Roswinkel en Noord en Zuidbarge.

Huidige wapen of vignet: Omhoog

Sinds 1988 heeft de gemeente Emmen een nieuwe huisstijl met een eigen vignet. Dit rode vignet met pijlen treft men aan op gemeentelijke brieven en enveloppen, maar ook in advertenties, op folders en allerlei andere gemeentelijke stukken. Het zijn negen naar boven gerichte pijlen (de letters MM) in combinatie met de woorden gemeente Emmen en de naam van de dienst of afdeling waar het om gaat. De basiskleur is rood maar afhankelijk van de omstandigheden kan het vignet ook worden uitgevoerd in wit of zwart.

Het bestaande boven beschreven gemeentewapen met de twee zwarte paarden verdween overigens niet helemaal. Op officiŽle documenten als paspoorten en trouwboekjes blijft het gebruikt worden. Ook de gemeentevlag wordt gehandhaafd om bij officiŽle gelegenheden gehesen te kunnen worden.


Bronvermelding: Omhoog

  • De gemeente Emmen www.emmen.nl
  • De Nieuwe Drentse Volksalmanak van 1968.
  • "Teksten en studiŽn op het gebied van taal,stijl en letterkunde" onder redactie van Dr.G.S.Overdiep, deel 7: "Drentse plaatsnamen" door Dr.W.de Vries. Uitgave Van Gorkum & Comp. N.V. te Assen.
  • "Rondom de Heerenhof, historische balans van Emmen, een stad vol dorpen in het jaar 2000", door Ger de Leeuw. Uitgeverij Drenthe, Beilen. ISBN 90-75115-29-6.
  • Oorkondeboek van Groningen en Drenthe, bewerkt door P.J.Blok.
  • "GeÔllustreerde plaatsbeschrijving gemeente Emmen".
 

Wie helpt? Omhoog

Klik hier om een e-mail aan Historisch Emmen te versturen Historisch Emmen zoekt altijd naar informatie.
Foto's, kranten, artikelen, advertenties, knipsels, stambomen, genealogie, alles is welkom.
Na digitalisering ontvangt u alles retour.
Help mee Historisch Emmen beter en vollediger te maken.