Emmen

Tweede Wereldoorlog, de oorlogsjaren 1940-1945:
Fotocollectie Emmen	Bronvermelding Wie helpt?

	In de concertzaal van Groothuis aan het Marktplein werden in 1939 slaapplaatsen ingericht voor gemobiliseerde militairen.
	Duitse soldaat op wacht voor het gerechtsgebouw aan de Hoofdstraat in Emmen.
	In augustus 1940 bezocht rijkscommissaris Seyss Inquart Emmen om zich op de hoogte te stellen van de (slechte) economische omstandigheden in de gemeente. Foto genomen bij het gemeentehuis nabij het Marktplein.
	Gaarkeuken aan de Allee
	Gaarkeuken
	Gaarkeuken
	Op 12 april 1945 trok een tank van een der pantser regimenten door de Wilhelminastraat. De witte rand om de boom was geschilderd om deze beter zichtbaar te laten zijn in verband met verduisteringsmaatregelen.
foto: archief Rudy Grimme	Een eindeloze stoet Poolse voertuigen en manschappen trok door de Wilhelminastraat langs Huize Wielens en het postkantoor, toegejuicht door een enthousiaste menigte. De foto werd gemaakt op een jarenlang bewaard fotorolletje vanuit de woning van de heer Ten Cate.
	Poolse voertuigen geparkeerd in de Derksstraat.
	Een Pools gevechtsvoertuig reed in volle vaart door de Hoofdstraat ter hoogte van de villa van wethouder R.Zegering Hadders.
	De lange rij Poolse voertuigen naderde de kruising Hoofdstraat Noorderstraat bij "Hoedje Visser".
foto: Collectie Brands	Een tank in de Stationsstraat bij Hotel Postma
	Een tank in de Stationsstraat bij Hotel Postma
	Een tank in de Stationsstraat (uitvergroting)
	De Stationsstraat bij Hotel Postma.
	Geparkeerde voertuigen in de Stationsstraat.

	Geparkeerde voertuigen bij café Prins op de hoek Hoofdstraat Noorderstraat.
	De bevrijders in de Hoofdstraat bij drukkerij Ten Cate (die de Emmer Courant uitgaf)
	Bewoners van Emmen, waarschijnlijk van de Wilhelminastraat, poseren met de bevrijders voor de camera.
	De bevrijders kwamen tijdens stralende voorjaarsdagen, jonge vrouwen lieten zich graag met hen fotograferen.
	Een ereboog in de Wilhelminastraat ter gelegenheid van de bevrijding. Op de voorgrond het dochtertje van de familie Weggemans.
	Omstreeks 11 april 1945. Poolse militairen van verzorgingseenheden in een tuin in Emmen. (bron: H.Venema 1976)
	Omstreeks 11 april 1945. Poolse militairen van verzorgingseenheden in een tuin in Emmen. (bron: H.Venema 1976)
	Omstreeks 12 april 1945 was een groep militairen, waarschijnlijk van het 8e bataljon jagers, gelegerd in Emmen. (bron: H.Venema 1976)
	Omstreeks 12 april 1945 lieten twee Poolse artsen en hun medische staf zich fotograferen in een tuin in Emmen. (bron: H.Venema, 1976)
	Herinneringsfoto voor Lammie, destijds wonende aan de Langgrafweg. Een herinnering aan een gezellige bevrijdingsavond op het Marktplein met een Poolse soldaat die bij de familie een nacht onderdak vond.
	Later ingekleurde foto's, genomen in de Derksstraat. Achter het pand Derksstraat 4, waar destijds Harm Jan van Peer en Bertha van Peer-Kroon woonden, was een veldkeuken ingericht, die toegankelijk was via de inrit rechts op de foto. Foto boven: Vrouw vooraan: Cornelia van Peer-Smit (de vrouw van Arend van Peer), boven haar hoofd nog net te zien Berthy van Peer (dochter van Harm Jan en Bertha), links van haar (op de tweede foto beter te zien: Jantje van Peer (dochter van Corrie en Arend van Peer), links van haar staande: Boudewien van Leeuwen, links van haar zit Karel van Leeuwen, en daarnaast - in blauwe overall - Theo van Leeuwen. Het waren de kinderen van de arts Eke van Leeuwen en Nel van Leeuwen-Lotsij. Zij woonden aan de Spoorstraat. Bekend is dat dokter van Leeuwen een film heeft gemaakt van de bevrijding en die daarna heeft vertoond voor publiek. Wie weet waar deze film is gebleven? Waar zijn de kinderen van dokter Van Leeuwen? De carrier "Kujawiak" behoorde bij het 3e eskadron, waarop drie Poolse dragonders. bron: H.Venema 1976 aanvulling en correctie door: J.van Leeuwen Noot: Boudewien van Leeuwen woonde later als mrs. H.B.Webb in Engeland. Haar herinneringen aan de bevrijding waren beperkt. Wel wist ze dat het een feest was om op de tank te zitten en dat ze bij de Polen schooierde om sigaretten voor haar vader.
	Militair medisch personeel van de Poolse Divisie in Emmen. Met handstok is een luitenant arts (bron: H.Venema 1976)
	Op het bordes van het gemeentehuis nabij het Marktplein in Emmen. Burgemeester Gaarlandt poseerde hier met de Engelse gasten uit Urmstone. In witte lap voor oog Burgemeester Gaarlandt, links vooraan wethouder Klein (met vest en horlogeketting) en de heer Vegter, hoofd van school II.
	Wie kan onderstaande completeren? Direct na de bevrijding van Emmen door de Polen op 10 april 1945 kwamen verplicht in Duitsland ter werk gestelde Nederlanders en vluchtelingen de grens over. In allerijl werd een soort opvang geregeld voor deze mensen in Emmen. Twee jonge mannen, Rien Busstra en Jo Davids werd gevraagd of zij deze vluchtelingen wilden registeren. Volgens zeggen werkten zij vanuit het pension De Flintenhof van de familie Van Dijk aan de Dennenlaan, het huis waar later dokter Veldhuijzen van Zanten in kwam te wonen. De beide jonge mannen (allebei beneden de 20 jaar) hadden het enkele weken zo druk, dat ze niet mee konden doen aan de feesten ter gelegenheid van de bevrijding. Omdat grote delen van Nederland nog niet waren bevrijd bleven velen in Emmen. Zowel in de huishoudschool aan de Dennenlaan als in de jeugdherberg werd noodopvang geregeld. In de jeugdherberg zaten toen vriendinnen van Duitsers met hun, vaak kleine, kinderen. Zij werden op vrachtwagens geladen en naar Westerbork gevoerd. Over het algemeen zouden deze mensen in goede gezondheid verkeren en ook wel wat geld hebben gehad. De heer Lenos werd aangesteld als hoofd van de repatriëringsdienst in Emmen. Het Centraal Bureau voor de gerepatrieerden was gevestigd in pension De Flintenhof aan de Dennenlaan. Hier was tot 1947 het bureau voor oorlogsslachtoffers in gevestigd. Voor de gerepatrieerden werden wekelijks ontspanningsavonden georganiseerd in Concertzaal Groothuis aan het Marktplein. Verder is ook te lezen dat de mensen die uit Duitsland eerst aan de grens bij Zwartemeer en Emmer Compascuum werden opgevangen voor een medische keuring. Sommigen moesten daar dan eerst in een soort quarantaine. De gezonde mensen werden doorgestuurd naar Emmen. Toen geheel Nederland bevrijd was en er voldoende vervoersmogelijkheden waren, vertrokken de gerepatrieerden uit Emmen. Omdat in het gemeentearchief niets te vinden is over de registratie van deze mensen bestaat het vermoeden dat de registratie is opgezet door het arbeidsbureau. Wie helpt?

Bronvermelding:
Tentoonstelling in 2006 samengesteld door de Historische Vereniging Zuidoost Drenthe in samenwerking met historische werkgroepen uit: Noordbarge, Zuidbarge, Weerdinge, Nieuw Weerdinge en Roswinkel. Foto's: idem