|
De Tweede Wereldoorlog, de oorlogsjaren 1940-1945:

|
- Fotocollectie: Noordbarge
|
|
|
|
|
Op 10 april 1945 tegen half vier 's middags bereikten het 3e eskadron van de 1e Poolse
Pantserdivisie, en het Regiment Dragonders de door de Duitsers opgeblazen brug over het
Oranjekanaal bij Noordbarge. De stoet bestond uit 13 Cromwell tanks, 3 Challanger tanks en
80 Poolse militairen.
De Duitsers hadden zich bij het kanaal ingegraven. De bunkers waarin de Duitsers zich
bevonden werden beschoten, waarbij aan Poolse zijde twee doden vielen en aan Duitse zijde 18 doden.
De bevrijders werden beschoten vanuit café Karstens en uit de woning van
de familie Harms. Aan het voegwerk in de muur is tegenwoordig nog te zien waar de
mitrailleur heeft gestaan. Ook zijn de bevrijders beschoten vanuit de
melkfabriek, de kogelinslagen hiervan zijn nu nog te zien in de woning Achter het Kanaal
nummer 3. Een paar dagen tevoren had een deel van de mannelijke bevolking
verplicht schuttersputten moeten graven (de Deckungslöcher). Een deel van de Duitse
soldaten is hier gevangen genomen en bijeengebracht in de boerderij de familie
Potgieter en later afgevoerd via de geplaatste brug.
Zeventien boerderijen en schuren werden in in brand geschoten en verwoest. Onder
de burgers waren slechts enkele licht gewonden.
Tegen zes uur is de strijd gestreden en kwamen de mensen naar buiten om de bevrijders
te verwelkomen.
|
|

|
Tijdens de nacht van 10 op 11 april 1945 legde de Poolse genie een brug over het Oranjekanaal.
Op de foto worden Duitse krijgsgevangen over de Baily brug afgevoerd.
Vaag op de achtergrond zijn de woningen Achter het Kanaal nummers 2 en 3
te zien waar de families Freriks en Pepping wonden.
|
|

|
De Bailey brug in Noordbarge, gefotografeerd vanaf de oostzijde van het Oranjekanaal.
De man met fiets staat voor de melkfabriek, uiterst rechts op de foto
staat de boerderij van de familie Potgieter, links is het transportbedrijf Harms.
|
|
Op de foto staat de ontredderde familie Kappe
en hun buurjongen Hendrik Garming.
Links met fiets een belangstellende 'ramptoerist'.
Foto: R.Duinkerken-Jeuring.
|
De restanten van de woningen van de families Jeuring en Kappe. Deze boerderijen stonden aan de Noordbargerstraat tegenover de OLS III.
Beide boerderijen links op de foto zijn tijdens de bevrijding op 10 april 1945 van Noordbarge geraakt en grotendeels verbrand. De
boerderij links, met 'underschoer', werd destijds bewoond door de familie Gerrit Jeuring. De boerderij in het midden was toen van de
familie Harm Kappe.
De boerderij rechts op de foto is tussen 1910 en 1920 afgebroken en stond achter het markante in baksteen uitgevoerde
transformatiehuisje.
Deze boerderij werd vermoedelijk het laatst bewoond door Dina Lubbers, sinds 1879 weduwe van Harm Hendrik Knoops.
Harm was timmerman en in 1807 in het Duitse Veldhausen geboren.
|
|

|
De foto komt zeer waarschijnlijk uit mei 1940 en is niet genomen tijdens de
bevrijding. De bomen staan al volop in het blad en dragen bloesems. Dit is
in april niet gebruikelijk (de bevrijding)
Café Karstens is nog onbeschadigd, evenals het woonhuis van Harms. Deze
zijn beide deels kapotgeschoten tijdens de bevrijding.
|
|

|
Links de boerderij van de familie Louissen, de woning van Harms en café Karstens
in 1940.
|
|

|
Poolse bevrijders aan de Huizingsbrinkweg 47.
Op de foto Gees, moeder Eiting, Anny en Tieny tussen de Polen.
|
|
foto: Gees Eiting.
|
Ma Eiting (rechts) op een gevechtsvoertuig aan de Kampweg.
|
|

|
Optocht ter gelegenheid van de bevrijding.
Voor de auto staan v.l.n.r.: Derk Borgers, Hans Freriks en Henry Visser.
Vooraan in de wagen met zwarte jas: Geertje Zwiers.
Zittend vooraan: rechts Margje Zwiers, daarachter Roelie Freriks en Wip Harms.
|
|

|
Foto van de gesprongen brug in Noordbarge, waarschijnlijk genomen aan het begin van de
oorlog; de bomen zitten volop in het blad. De brug is door Nederlandse
soldaten opgeblazen.
Direct na de overgave werd op bevel van de Duitsers de schade aan de bruggen
geïnventariseerd en binnen de kortste keren werd alles hersteld.
De op de brug staande mannen maken plannen voor dit herstel. Eén ervan is
burgemeester Bouma. Hij was na de bevrijding geen burgemeester meer.
|
|

|
De in 1940 gesprongen brug in Noordbarge van de westkant gezien.
De melkbussen moesten via de noodbrug van en naar de melkfabriek worden getild.
Het hokje op de voorgrond was het wachthuisje van de soldaten welke gelegerd waren in
een barak iets verderop. De officieren waren gelegerd bij de familie Lamberts.
|
|

|
Kapotgeschoten onderkomen van de familie Bloeming aan de Noordbargerstraat
92. De boerderij stond in het verlengde van de afgebrande boerderijen.
|
|

|
Kapotgeschoten Siebrandsbrug in de Huizingsbrinkweg. De man in het wit is vermoedelijk een
werknemer van de melkfabriek. Aan de Huizingsbrinkweg woonden enige werknemers van de
fabriek.
|
|
|
Bronvermelding:

|
|
- Tentoonstelling in 2006 samengesteld door de Historische Vereniging
Zuidoost Drenthe in samenwerking met historische werkgroepen uit:
Noordbarge, Zuidbarge, Weerdinge, Nieuw Weerdinge en Roswinkel.
- Foto's:
- Archief gemeente Emmen.
- R.Eding.
- J.Janssens.
|