|
Geheel vooraan "De Naald"
In het midden de het badhuis, met rechts erachter het ketelhuis.
Links achteraan (met witte voorgevel) en vele dakramen is een houten barak afkomstig
van de Spoorstraat Allee. Het deed dienst als kantine en in de jaren '50 ook
tijdelijk als kerkgebouw.
Op de achtergrond staat de heer G.Houthuyzen.
Voor hem zit Ada Derks, zijn latere vrouw, die hij op de Bendien heeft leren kennen. Ze kijkt
over haar schouder naar achteren. Met gestreepte trui ervoor is mogelijk Betsie Blaa. Geheel
rechts op de rug gezien is Linie Hoezen, terwijl op de voorgrond mogelijk Jantje Strijker
is te zien.
Deze betonnen naald, zonder het gesmede opschrift, heeft jarenlang in de
voortuin gestaan van de boerderij van Ensing op de hoek van de
Weerdingerstraat en de Nijkampenweg. De naald dreigde te verdwijnen, doch
is gered door A.Dekker die bezig is "het monument" op een
waardige plaats herplaatst te krijgen.
|
In 1938 vestigde de N.V. Bendien's Confectie fabriek zich aan de Weerdingerstraat op de
plaats waar nu de blauwe blokkendoos van Topografische Dienst Emmen staat. Van oorsprong
was dit bedrijf afkomstig uit Almelo. Daar was de heer Bendien in 1890 begonnen met een
textielfabriek. Voor 1890 ging de heer Bendien nog met paard en wagen langs de deuren om
zijn textielwaar aan de man te brengen.
Ruim 41 jaar bood de Bendien werk aan de vele dames. De Bendien, met als oorsprong Almelo,
werd geopend op 21 juni 1938 maar moest in 1979 de poorten sluiten. De Bendien zou voor de
vele werklozen in Zuidoost Drenthe eindelijk werk betekenen. Niet meer in het veen maar in
de industrie. De Bendien was een kapitaalkrachtige onderneming en werd door burgemeester
Bouma onder het aangeboden genot van een sigaar, aan de gemeenteraad gepresenteerd. Een
echte uitkomst voor de werkloosheid onder mannen is de Bendien niet geweest. Begonnen met
25 naaisters waren het voornamelijk vrouwen die er werk vonden. Het personeelsbestand
groeide in 25 jaar tot 560 mensen. In zeer goede tijden verdienden er zelfs 700 arbeiders
hun brood. Het personeelsbestand kelderde echter dramatisch naar 45 tijdens de zwarte jaren
'40-'45.
De dames, kregen eerst een interne opleiding als modinette alvorens ze aan de
lopende band kwamen te werken om colberts, broeken, vesten en winterjassen te
maken. Klaas Hummel is één van die mensen die samen met de instructrices Hilly
Tip, Dinie Schonewille en Annie Koopman de opleiding verzorgde. De kleding die
aan de Weerdingerstraat werd geproduceerd werd verkocht onder de namen Oxford
(voor de confectie) en Beva voor de werkkleding.
Omwonenden stonden vaak te kijken naar de colonne bussen. Het kijken was daar toch al
boeiend vanwege het intensieve rangeren van de goederentreinen. Eerst langs de onbewaakte
overweg later kwam er een heuse automatische installatie. Harm van Veenen herinnert zich
de vele klanten, die van de ene dag op de andere dag wegbleven, een maatregel van de
directie. De snacks echter werden gewoon door Van Veenen op de fabriek bezorgd.
Opvallend was dat velen er met veel plezier gewerkt hebben ondanks dat de
directeur, de heer Freese, een strenge man was en het er, mede door de persen en
stoomstrijkijzers, vaak warm was. De Bendien was toen al een moderne fabriek
want de heer Freese had bedacht dat er gedurende bepaalde tijden van de dag
muziek mocht klinken om de werksfeer te verhogen. Ook liet de heer Freese, die
gedurende 25 jaar directeur was, een prachtige tuin achter de fabriek aanleggen.
De fontein daarvan staat velen in het geheugen gegrift. Het personeel mocht deze
tuin pas betreden toen de heer Freese geen directeur meer was.
Naast genoemde zaken deed hij nog meer plezierige dingen voor het personeel.
Toen in 1950 de Bendien fabrieken 60 jaar bestonden liet hij ter ere van dit
jubileum een badhuis bouwen naast de fabriek. Een ongekende luxe. Hier kon het
personeel zich elke vrijdag gratis douchen, en de uren werden nog doorbetaald
ook. Bendien stelde het badhuis echter ook beschikbaar voor scholen en inwoners
van Emmermeer. Het nemen van een douche in het badhuis van Bendien kostte in
1950 vijfentwintig cent. Wanneer men met meerdere personen uit een gezin ging,
kostte een bad twee dubbeltjes. Veel inwoners van Emmermeer hebben aan Gerrie
van der Veen laten weten dat ze in de jaren vijftig gebruik hebben gemaakt van
het badhuis.
Hoogtepunten voor de fabriek waren ook het kerstontbijt waar het voltallige
personeel aan meedeed en het kampioenschap in de bedrijfsvoetbalcompetitie, een
optreden van de personeelsmuziekband en het uitstapje naar Almelo toen Bendien
75 jaar bestond en natuurlijk de wandelclub.
Vanaf 1950 tot 1955 toen "Het Ichthus" werd gebouwd kerkten de
Gereformeerden in de kantine van de Bendien. Deze kantine was een houten barak
die op de hoek Spoorstraat - Allee had gestaan.
Op 18 juni 1963 bestond de Bendien 25 jaar, en omdat de fabriek veel had
bijgedragen aan de ontwikkeling van Emmen, viel het de eer te beurt dat
burgemeester Gaarlandt onder aanwezigheid van de heren Tj.Bendien, C.Bendien en
H.Hesse kon melden dat het plein naast de fabriek officieel de naam van de
fabriek ging dragen.
De directeuren van de fabriek, Freese, Van der Voet, Smid en Van der Stad
woonden in de witte villa op de hoek Oude Roswinkelerweg / Dennenlaan. In
datzelfde huis woont nu de huisarts dokter van Vlokhoven. Jammer is dat de grote
tuin steeds meer moet inboeten voor de praktijkruimte. De Bendien werd nogal
eens verward met een sokkenfabriek die even verderop stond aan de
Weerdingerstraat en die "Klaverblad" heette.
Nadat er algehele malaise in de textielindustrie was ingetreden, werd de
Bendien eerst nog Bendien-Smits waarna het later aan Macintosh werd verkocht.
De tijden zijn veranderd. Toen was het minder hectisch. Van een zaktelefoon
hadden ze nog nooit gehoord. Zalig. Let nog eens op de bouw van de fabriek. Zo
worden ze tegenwoordig niet meer gemaakt.
Noot: In 1965 kwam ook een Bendien vestiging in Nieuw Amsterdam gereed.
Wie weet meer?
|
Home - start
